İçme suyu şebeke sistemlerinde su kayıp ve kaçaklarının tespiti

Abstract

Dünya nüfusunun artışı, kentleşme ve sanayileşmenin hızla büyümesi su tüketimini arttırmakta aynı zamanda küresel ısınma su kaynaklarının azalmasına neden olmaktadır. Su üreticileri artan su talebi ve azalan kaynaklar nedeniyle yeni kaynakların arayışına girmişlerdir. Yeni su kaynaklarından su elde etmenin mali yükü su üreticilerini kayıp su oranını azaltmaya yönlendirmiştir. Kayıp su içmesuyu arıtma tesislerinde üretilen su ile faturalanan su miktarı arasındaki farktır. Fiziksel ve ticari kayıplardan oluşmaktadır. Bu çalışmada kayıp su miktarlarını belirleme yöntemleri ve kayıp su oranını azaltmak için uygulanan teknikler incelenmiştir. İstanbul'un %27,85 olan kayıp su miktarının bileşenlerini tanımlamak ve yapılması gereken çalışmaları belirlemek için Sultanahmet ve Fatih pilot bölgelerinde vaka çalışması yürütülmüştür. Sultanahmet pilot bölgesinde yapılan çalışmalar sonucunda %14,60 olan kayıp su %5,78 oranına düşürülmüştür. Fatih bölgesinde sadece fiziksel kayıplar incelenmiş ve yapılan çalışmalar sonucunda fiziksel kayıp oranı %16,97 den %3,46 ya düşürülmüştür. Vaka çalışmalarının sonuçları İstanbul için örnek alınarak %27,85 olan kayıp su oranının %15' e düşürülmesi halinde elde edilecek kazançlar hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kayıp su, fiziksel ve ticari kayıplar, içmesuyu şebekesi, vaka çalışması.