İkinci dil Türkçede edim bilimsel yetkinliğin geliştirilmesine yönelik yazma etkinlikleri

Abstract

Bu çalışmada ikinci dil olarak Türkçe öğrenmekte olan öğrencilerin söz edimi kullanımlarını artırmak ve edim bilimsel yetkinliklerini geliştirmek için çeşitli yazma etkinlikleri önerilmiştir. J. L. Austin’in 1955’te ileri sürdüğü ve 1979’da John Searle’ün geliştirdiği söz edimi kuramı araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Bu kuramdan hareketle ikinci dil ve yabancı dil öğretiminde edim bilimsel yaklaşımın nasıl ele alındığı konusunda bir alan araştırması yapılmıştır. Daha sonra İstanbul A2 ve B1 Türkçe kitaplarındaki (2018) konular incelenerek danışma, bilgi isteme, sohbet başlatma, tavsiye verme gibi söz edimlerine kitapta ne sıklıkta yer verildiği ve öğrencilerin yeni söz edimi üretmelerine olanak verilip verilmediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin, kitap üzerinde ve kitap dışı materyallerle gerçekleştirdikleri yazma etkinliklerinde nasıl ve ne kadar söz edimi ürettikleri ve üretilen çıktıların ADOÇP (Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı) A2 ve B1 edim bilimsel yeterlilik ölçütlerini karşılayıp karşılayamadığı incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini, 2018-2019 akademik yılı boyunca İstanbul’da uluslararası bir İmam Hatip Lisesine gitmekte olan 12 yabancı öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın yöntemi eylem araştırmasıdır. Bu araştırmada, bir soruna yönelik uygulamanın gelişmesini sağlamak amacıyla uygulama odaklı eylem araştırmasından yararlanılmıştır. Veriler gözlem, etkinlikler, çalışma kağıtları, WDCT (Writing Discourse Completion Test) yoluyla toplanmıştır. Çalışma sonucunda, öğrencilerin yazma becerisindeki metin oluşturma farkındalıkları artarak söz edimlerini kullanırken farklı durumlara uyarlayabildikleri, bağlaşıklık ve tutarlılık açısından daha doğru ifadeler ürettikleri tespit edilmiştir