İnşaat projelerinde yatırım kriterleri ve Türkiye'deki durum

Abstract

Süre ve kaynakların kısıtlı, ihtiyaçların ise sonsuz olduğu fikrinden yola çıkarak, tüm yatırımların içinde bulunan ve sabit sermaye yatırımlarının %50' sinden fazlasını oluşturan inşaat sektöründe, proje yönetimi anlayışıyla, yatırım projelerinin analiz yöntemleri açıklanmakta ve bu analizlerin önemi vurgulanmaktadır. Çalışma kapsamında, plan-planlama-program, yatırım, proje, proje yönetimi gibi temel kavramlar irdelenerek bu kavramlarla inşaat sektörü inşaat proje yönetimi başlığı altında bütünleştirilmiştir. İnşaatlar yatırım projelerinin en zor evresini oluştururlar. Uygulamada en ön şurada gelmelerinin yanında, hem büyük maliyetleri hem de uzun zamana yayılmalarından dolayı yatırım kararlan alınırken titiz davranmak gerekir, inşaat sektörünün kendi özelliklerinden dolayı ülkenin ya da makro ekonominin yatırımlarla güçlenip büyüyebilmesinde ne kadar etkin olduğu vurgulanmıştır. Bu araştırmada çağdaş yönetim sistematiği içerisinde, kısıtlı olan kaynaklan, toplumsal, çevresel, özel ihtiyaçları karşılama veya yeni kaynaklar yaratmaya atayarak, yatırımların yapılıp yapılmayacağına veya hangi koşullar altında yapılabileceğine ve birçok proje arasından hangi proje demetinin seçilmesinin gerektiğine, "kaynakların akılcı kullanımı" prensibiyle, karar verme yöntem ve örnekleri açıklanmaktadır. Gelişmekte olan bir ülke gözüyle Türkiye özelinde, inşaat sektörünün yeri ve önemi, mevcut yatırımların bugünkü durumu yansıtılmış ve farklı sebeplerle tamamlanamayan yatırımların ekonomide açtığı derin yara ortaya konmuştur. Toplumsal refahın yükseltilmesi, işletme seviyesinde, kuruluşların piyasa koşullarında yaşamlarım sürdürebilmeleri ve yapılı çevrenin kalitesi, başarıyla uygulanmış stratejik planlarla mümkündür. Projeler de planların yapı taşlan olduklarına göre, bir plan, ancak kendisini oluşturan projeler hedeflenen sonuçlara ulaşırsa, başarılı olur. Sonuç olarak projelerin başardı olabilmelerinin yolunun, uygulamaya geçmeden önce, çağdaş ve bilimsel metotlarla hazırlanması, analiz edilmesi, elenmesi veya belirlenen yatırım kriterleri doğrultusunda uygulanmasından geçtiği anlatılmak istenmektedir.