Sanayi kentinden, hizmet kentine geçişte, sanayi desantralizasyon sürecinin kent fizik mekanına etkileri "İstanbul metropoliten alanında , sanayinin desantralizasyon sürecinde değişim ve dönüşümlerinin irdelenmesi"

Abstract

Şehircilik mekan organizasyonuna bağlı bir olaydır. Beşeri faaliyetlerle ve yerleşmelerin kontrollü gelişmesiyle ilgilidir. Dünyada ilk sanayi yerleşmeleri ise kendiliğinden ve kontrolsüz ortaya çıkmıştır. Daha sonraki gelişmeler de kentlerin yalan çevrelerindeki oluşumlar olarak, belirmiş ve daha sonraları da kentsel dokunun yutucu gelişmesiyle çevrelenmişlerdir. İşte bu olumsuz gelişmeye karşı koymak için sanayi bölgeleri yaratılması son dönemde başvurulan önemli bir çözüm yolu olmuştur. Elbette yeni ele alış şekliyle sanayi bölgelerinin organizasyonunu kentlerin organizasyonundan ayırmak da mümkün değildir. Bu organizasyon kentlerin strüktürlerinin ve karşılıklı bağlarının tanımlanması dışında ele alınamaz. Bu bölgelerin organizasyonunda sadece gerekli ekonomik düzenlemeler değil, fakat mekan düzenlemenin de dikkate alınması gerekmektedir. Eğer sanayi bölgelerinin anlamsız, kararsız şekilde çoğalmaları ve yayılması istenmiyorsa, eğer arazi savurganlığından kaçınılmak isteniyorsa gerçek bir düzenleme politikası uygulanması zorunludur. Sanayi faaliyetlerinin yer seçimi ve sanayi bölgelerinin düzenlenmesi şehircilik planlan üzerinde tesadüfen ortaya konmuş bir durum değildir. Keza teknik veriler de sonuç vermezler. Böyle bir yer seçimi ve sanayi bölgesi düzenlemesi , plancı ( şehirci ) sosyolog, teknisyenler, sanayici yerel yönetimden sorumlular, çeşitli sektörlerin temsilcileri esnaf v.s. arasında bir diyalog sonucu mümkün olabilir. Yalnızca sanayiye tahsis edilmiş arazilerin ayrılması yeterli değildir. Kent ve sanayi arasında uyumlu bir ilişki sağlanmalıdır. Aynı zamanda İş - Konut ilişkilerinin rasyonalize edilmesi ve kentin üçüncü sektör faaliyetlerinin sanayi tarafından da kullanımının sağlanması gerekmektedir. Endüstriyel şehircilik ile, bir anlamda Sanayi ve kent ölçeğinde bunların birbirini tamamlaması sağlanmalı ve kentleşme sanayileşme etkileşiminin kente yansıması ussallaştırılmalıdır. Bu belki sanayileşmeye tabi bir şehircilik olarak da nitelenebilir ve Kentleşme - Sanayileşme etkileşimine tabi her kentin, kendi sanayi kullanma stratejisini formüle etmesini de getirebilir.