Dalga ve akıntı etkisi altında deniz taban ve askı malzemesi miktarının nümerik bir yöntem ile hesabı

Abstract

Deniz yapılarının projelendirilmesinde dikkate alınması gereken en önemli problemlerden biri deniz taban hareketinin bilinmesidir. Çünkü dalga, gel-git ve akıntı gibi etkilerden dolayı deniz tabanında meydana gelecek hareket bu yapıların işlevlerini yerine getirememesine neden olabilir. Oldukça uzun bir kıyı şeridine sahip olan ülkemizde gerek inşa edilen deniz yapılarının emniyetle hizmet verebilmesi, gerekse kıyılarımızın erozyondan korunabilmesi açısından bu konu araştırılması ve önem le üzerinde durulması gereken bir çalışma alanını kapsamaktadır. Son yıllarda dünyada da birçok araştırmacının önemle üzerine eğildiği kıyılardaki hareketli taban hidroliği gelişmekte olan yeni bir bilim dalı olarak ortaya çıkmıştır. Bu amaçla, yapılan bu çalışmada öncelikle kıyı taban hareketi ile ilgili detaylı bir literatür araştırması yapılarak, taban hareketi nedenleriyle birlikte izah edilmiştir. Bu konuda en son çalışmalardan biri olan Van Rijn metodu esas alınarak bilgisayar destekli taban ve askı malzemesi debisinin hesabının nasıl yapıldığı ortaya konmuştur. Bu metodun, geliştirilmiş bilgisayar programı yardımıyla pilot bölge olarak seçilen Manavgat yöresinde de bir uygulaması gerçekleştirilmiştir. Metodun uygulanmasında dalga ve akıntının birlikte olması durumu göz önüne alınmıştır. Sonuç olarak, bu metodun diğer metotlarla karşılaştırılması yapılarak elde edilen veriler yorumlanmış ve gerçek değerlere en uygun sonuçları veren bu metodun Manavgat yöresi için de değerlendirmesi yapılmıştır. Yapılan bu değerlendirmeler sonucunda bu yörede etkin dalga istika metlerinde taban, askı ve toplam katı madde debilerinin değişimleri el de edilmiş, bulunan sonuçların daha önceki araştırma sonuçları ile uygunluğu tartışılmıştır.