Ahmet Yakupoğlu minyatürlerinde tasarım anlayışı

Abstract

Çok yönlü sanatçı Ahmet Yakupoğlu’nun en bilinen sanatçı kimlikleri olan ressamlığının ve neyzenliğinin yanında minyatür alanında yaptığı işler de bulunmaktadır. Bu tez kapsamında 2016 yılında kaybettiğimiz Yakupoğlu’nun minyatür sanatındaki eserlerinden ulaşabildiğimiz 38 minyatürü ele alındı. Bu minyatürlerin 12’si sanatçının vefatından önce bağışladığı Dumlupınar Üniversitesi Ahmet Yakupoğlu Koleksiyonu’nda, kalan 26 minyatür ise basılı yayınlardan ve özel arşivlerde bulunan fotoğraflardan incelendi. Minyatürlerin yanı sıra farklı koleksiyonlarda ve arşivlerde bulunan mektup, fotoğraf, eskiz, çini vb. ürünler ve basılı yayınlar da tez kapsamında destekleyici unsurlar olarak değerlendirildi. Sanatçının minyatürlerindeki ortak noktalar ve diğer sanatçıların eserlerinden ayrışan özellikler saptandı. Geçmişten günümüze minyatür sanatının tarihindeki minyatür sanatçılarının farklı işleri ile Ahmet Yakupoğlu minyatürleri karşılaştırıldı. İncelenen minyatürler 4 sınıfa ayrılarak, gruplama yapıldı. Yakupoğlu’nun hikâyeleştirilmiş minyatürleri ve halk kahramanlarından esinlenilmiş minyatürlerinin bulunduğu sınıflarda esin kaynakları, dayandığı olaylar ve yerler ile ilişkileri incelendi. Portre özelliği taşıyan minyatürlerindeki figürlerin kimler olduğu, fotoğraflar ile minyatürleri karşılaştırılarak saptanmaya çalışıldı. Bu grup minyatürlerde kişilerin kim oldukları tespit edilirken, minyatür alanında Yakupoğlu’nun geliştirdiği yaklaşımı ve özgün karakterini ortaya koyacak verilere erişildi. Geleneksel çizginin dışına çıkmayan minyatürleri de klasik tarzda minyatürler olarak sınıflandırılarak incelendi. Böylece Yakupoğlu’nun minyatür geleneğini günümüze taşıyan çağdaş bir nakkaş – ressam kimliğine görünürlük kazandırılırken, kendisinden önceki neslin kilometre taşlarından olan hocalarının izinden giderek Batı dünyası ile Doğu dünyasının sanat anlayışını kesiştirdiği tasarımlara imza attığı görüşü savlandı. Özellikle de memleketi Kütahya’da oluşturduğu sanat ortamı, geliştirdiği ve kurduğu ilişkilerle adeta yoktan var ettiği sanatla dolu mütevazı atmosferi içinde ne denli kapsayıcı bir figür olduğu görüldü.