Hacim akustiği parametrelerinin Türk makam müziği icra edilen kapalı mekanlar açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi

Abstract

20. yy.dan itibaren gelişen hacim akustiği disiplini, içinde müzik icra edilen salonlarla ilgili beğenilerin yani öznel değerlendirmelerin, ölçülebilir yani nesnel değerlerle örtüştürülmesine yönelik çalışmalarda önemli aşamalar kaydetmiştir. Bu alanda yapılan çalışmalar sonucunda, Barok müzik, Klasik müzik, Romantik Müzik, 20. yy müziği, Opera Müziği gibi birbirinden temel ayrımlar gösteren dönemleri ve ayrıca da bu müzik türlerinin icra edildiği mekânların mimari özelliklerini dikkate alan ve uluslararası kabul gören öznel ve nesnel parametreler belirlenmiştir. Söz konusu parametrelerin değişik müzik türleri ile hacim tip ve büyüklüklerine göre optimum değerleri de saptanmıştır. Öte yandan bu bilgi birikimi ve veriler kullanılarak, yeni tasarlanacak hacimlerin akustik kalitesini yönlendirecek mimari tasarım kriterleri de belirlenmiştir.Yapısı ve icra edildiği mekanlar itibariyle Batı Müziği'nden çok farklı olan Türk Makam Müziği için hem uygun öznel ve nesnel akustik parametreler hem de bunların optimum değerlerinin belirlenmesine yönelik çalışmalar ise çok sınırlıdır. Bu tez kapsamında Türk makam müziğinin tarihsel gelişimi, yapısal özellikleri, makam, usul, form yapıları öğretim sistemi, çalgı türleri ve geleneksel icra mekânları araştırılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bilgiler ışığında günümüze ulaşmış Türk makam müziği geleneksel icra mekânlarından örnek icra mekânları seçilmiş, bu mekânların Odeon Software programında akustik modellemeleri yapılmıştır. Seçilen mekânlarda yapılan ölçümler ve bilgisayar programında yapılan hesaplar akustik parametreler açısından değerlendirilmiştir. Bir araştırma projesiyle de desteklenen bu tez kapsamında yapılan değerlendirilmeler, Türk makam müziği icra edilecek salonlar için hem uygun akustik parametrelerin belirlenmesi hem de bunların optimum değerlerinin önerilmesi yolunda bir başlangıç niteliği taşımaktadır.