Türkiye'de sabit sermaye yatırımlarına verilen teşvik imkanlarının mühendislik ekonomisi analizleri sonuçlarına etkileri

Abstract

Birinci bölüm de, 'Mühendislik Ekonomisi Analizlerinde kullanılan, Şimdiki Değer, Yıllık Nakit Akışı, Geri, Ödeme Oranı ve Kâr-Maliyet Oranı analiz metodları ile, bu analiz sonuçlarına etken olan, Amortisman Metodları, Gelir ve Kurumlar Vergisi ve Enflasyon açıklanmıştır. İkinci bölümde, tam ortismana tabi iktisadı kıymetlerde yeniden değerleme konusu ele alınmış ve yeniden değerlenen iktisadi kıymetlerin tam ortismana tabi tutulması açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, “Türkiye’de Sabit Sermaye Yatırımlarını Teşvik Tedbirleri” incelenmiştir. Teşvik Belgeli ve Teşvik Belgesiz Yatırımlara uygulanan teşvik tedbirleri açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, yatırımlara uygulanan “Katma Değer Vergisi’ incelenmiş ve KDV'nin yatırımların nakit akışlarına yansıması tespit edilmiştir. Beşinci bölümde, gelişmiş ülkelerde uygulanan teşvik tedbirlerine göz atılmıştır. Bu incelemelerin sonunda, yatırımlara uygulanan KDV’nin ve teşvik tedbirlerinden sağlanan imkânların, Mühendislik Ekonomisi Analizlerine yansıtılmadığı görülmüştür. Altıncı bölüm de ise, sayısal bir nakit akışı kabul edilmiş ve çeşitli durumlara göre bu nakit akışının GÖO’ları hesaplanmış ve sonuçları mukayese edilmiştir. İlk olarak analizlerin klasik kapsamları sıra ile ele alınmıştır ve GÖO'ları hesaplanmıştır. Bu incelemeler sonunda, en ileri düzeydeki klasik kapsam çerçevesinde, “% 70 Enflasyon ortamında, Azalan Bakiyeler Amortisman Metodunun Uygulandığı, % 40 A.B Amortisman Oranı, % 40 Kurumlar Vergisi Ödendiği Ortam da”, verilen nakit akışının GÖO %20.55 bulunmuştur. Yeniden Değerlemenin dikkate alındığı iki durum incelenmiştir. Bunlardan İkincisi olan, “% 70 Enflasyon ortamında. Azalan Bakiyeler Amortisman Metodunun Uygulandığı, % 40 A.B. Amortisman Oranı, % 40 Kurumlar Vergisi Ödendiği ve % 60 Yemden Değerleme Yapıldığı Durumda”, verilen nakit akışının GÖO, %23 olarak hesaplanmıştır. KDV yüküyle birlikte, yukarıdaki şartların dikkate alındığı durumda, verilen nakit akışının GÖO’nın % 20’ye düşmüş olduğu görülmüştür. “Türkiye’de uygulanan Teşvik Tedbirleri ile sağlanan imkânlardan %100 Gümrük Muafiyeti, % 100 Yatırım İndirimi, ,Katma Değer Vergisi Muafiyeti, %10 Teşvik Primi ve % 40 Fon Kaynaklı Kredi kullanıldığı, %70 Enflasyon Ortamında, % 60 Yeniden Değerleme yapıldığı, %40 Azalan Bakiyeler Amortisman tatbik edildiği durum da” verilen nakit akışının GÖO %57.61 olarak bulunmuştur. GÖO’ları mukayese edildiğinde. Mühendislik Ekonomisi Analizlerinin klasik kapsamı yetersiz kaldığı görülmüştür. Bu sebeple, bu analizler yapılırken, “Yemden Değerleme, KDV ve Teşvik Tedbirlerinden sağlanan imkânların da” dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.