IP tabanlı ses iletimi ortamında akustik yankı giderimi

Abstract

Bu çalışmada, internet protokolü (Internet Protocol, IP) tabanlı bir ses iletimi ortamında akustik yankı giderimi için Kesirli Fourier Dönüşümü (KFD) bölgesi en küçük ortalama kareler (Least Mean Squares, LMS) algoritmasına dayalı uyarlanır süzgeçleme önerilmektedir. Çoğunlukla konferans tipi haberleşmenin gerçekleştirildiği IP tabanlı ses iletiminde uzak-uç bölgesinden gelen uzak-uç konuşma işareti, yakın-uç bölgesine ulaşıp hoparlörden çıktıktan sonra gecikme ve zayıflamaya uğrayarak uzak-uç yankısını oluşturmaktadır. Oluşan bu yankı işareti yok edilmezse, mikrofon işaretine eklenir ve uzak-uç bölgesine yakın-uç işareti ile birlikte iletilir. Böylece ses kalitesi oldukça düşük bir haberleşmeye neden olunur. Zaman ve kesirli Fourier bölgelerinde uyarlanır süzgeçleme LMS, normalize LMS (NLMS), özyineli en küçük kareler (Recursive Least Squares, RLS) ve KFD bölgesinde LMS algoritmaları ile akustik yankı giderimi sağlanmıştır ve başarım performans analizleri incelenmiştir. Bu tip uyarlanır süzgeçleme algoritmalarında, istenilen yankı işaretini kestirmek için uzak-uç işareti süzgeç girişine sokulur. Her adımda, istenilen işaretle istenilen işaretin kestirimi arasındaki fark hesaplanarak hata işareti bulunur. Süzgeç katsayıları, önceki süzgeç katsayıları, giriş işareti ve hata işaretine göre güncellenir. Seçilen uyarlanır süzgeçleme algoritmasına göre servis kalitesi daha yüksek ve en iyi yakınsama sağlanır. Bunlar doğrultusunda, performans değerlendirmesi açısından Yankı Geri Dönüş Kayıp Artışı (Echo Return Loss Enhancement, ERLE) analizleri yapılarak, akustik yankı gideriminde en iyi performansı KFD bölgesinde LMS algoritmasının ulaştığı gösterilmektedir.