Mükemmeliyetçiliğin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi ve olumsuz değerlendirilme korkusu ile yetersizlik duygusu tarafından yordanması

Abstract

Bu araştırma üniversite düzeyinde öğrencilerin mükemmeliyetçilik düzeylerinin çeşitli değişkenlere (cinsiyet, ailenin aylık gelir durumu, kendisini mükemmeliyetçi olarak değerlendirme, yakın kişilerin kişiyi mükemmeliyetçi olarak değerlendirmesi, ailedeki mükemmeliyetçi kişi) göre fark gösterip göstermediğini ve olumsuz değerlendirilme korkusu ve yetersizlik duygularının mükemmeliyetçiliği ne düzeyde yordadığını inceleyen bir çalışmadır. Araştırmanın evreni 2018- 2019 yılında İstanbul'da bir devlet üniversitesinde farklı fakültelerde ve sınıflarda öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Örneklem ise küme örnekleme ile belirlenen, 246'sı kadın ve 220'si erkek, toplam 466 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplamak amacıyla Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (Kağan, 2018), Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği (Çetin, 2010), Yetersizlik Duygusu Ölçeği (Akdoğan, Ceyhan, 2014) ve demografik verileri toplamak için Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde gruplar arası farkların analizinde Bağımsız Gruplar İçin t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve yordama için de Standart Çoklu Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin mükemmeliyetçilik düzeylerinin, cinsiyete ve ailelerinin aylık gelirine göre farklılık göstermediği; ailede mükemmeliyetçi kişinin olması, kendini mükemmeliyetçi değerlendirme ve çevreden mükemmeliyetçi değerlendirilmeye göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Olumsuz değerlendirilme korkularının ve yetersizlik duygularının mükemmeliyetçiliği yordadığı, yetersizlik duygusunun mükemmeliyetçilik için anlamlı bir yordayıcı olduğu ve en önemli katkıyı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar ilgili alanyazından yararlanılarak tartışılmış ve olumsuz değerlendirilme korkusu ve yetersizlik duygularının üniversite öğrencileri üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek için farkındalık çalışmalarının yapılması önerilmiştir.