Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları ile öğretmenlere yönelik yıldırma davranışları arasındaki ilişki

Abstract

Bu araştırma, resmi orta öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin maruz kaldıkları yıldırma davranışları ile öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi, resmi ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adanmışlık düzeylerine ve yıldırma algılarına; öğretmenlere ait cinsiyet, yaş, akademik kariyer, okuldaki statü, mesleki kıdem ve eğitim durumu değişkenlerinin etki edip etmediğinin belirlenmesini amaçlamaktadır.İlişkisel tarama modeline göre yapılan araştırmanın çalışma evrenini İstanbul ili Bayrampaşa, Beşiktaş, Sarıyer ve Şişli ilçelerinde görev yapan 2620 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemini ise 400 öğretmen oluşturmuştur.Araştırmanın verilerini elde etmek için örneklemi oluşturan gruplara Yıldırım (2008) tarafından geliştirilen "Öğretmen Yönetici İlişkilerinde Yıldırma ve Etkileri" ölçeği ile Celep (2000) tarafından geliştirilen "Eğitim Örgütlerinde Öğretmenlerin Örgütsel Adanmışlığı" ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler, aritmetik ortalama, t-testi, ANOVA gibi istatistiksel teknikler ile SPSS 18.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.Sonuç olarak, araştırmada elde edilen bulgulara göre İstanbul ilindeki araştırma yapılan resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmen algılarına göre en fazla maruz kalınan yıldırma davranışları yaptığı işlerin takdir edilmemesi, yaptığı işlerin eleştirilmesi, hakkında dedikodu yapılması iken, en az maruz kalınan yıldırma davranışları cinsel taciz (sözlü, görsel fiziki vs), fiziksel şiddet, fiziksel durumla dalga geçilmesi ve etnik kökenle dalga geçilmesi olarak söylenebilir. Öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları ile maruz kaldıkları yıldırma davranışları arasında ters yönde ve orta düzeyde bir ilişki çıkmıştır. Yıldırma davranışları ile cinsiyet ve eğitim durumu değişkenleri arasında istatistiki açıdan anlamlı bir fark görülmemiştir. Yaş, kariyer, statü ve kıdem değişkenleri ile yıldırma davranışları arasında istatistiki açıdan anlamlı fark görülmüştür. Cinsiyet ve eğitim durumu değişkenlerine göre öğretmenlerin örgütsel adanmışlığı arasında istatistiki açıdan anlamlı bir fark görülmemiştir. Yaş, kariyer, statü ve kıdem değişkenleri ile öğretmenlerin örgütsel adanmışlığı arasında istatistiki açıdan anlamlı fark görülmüştür