The significance of having a port for an open city and its reflection an the public space: Kadıköy at the intersection of the local and the global

Abstract

Açık kent kavramı, son zamanlarda özellikle kentsel planlama, mimarlık ve kent sosyolojisi alanlarında gündeme gelmiştir. Günümüzün küreselleşen dünyasında hızla artan kapalı siteler karşısında açık kentler, “yeni” veya “farklı” olanın kabul gördüğü ve saygı duyulduğu ideal şehirlerdir. Önceden planlanmış, öngörülebilir modern kapalı şehirlerin aksine, açık bir kentte olasılıklar, bilinmeyenler ve rastgele karşılaşmalar vardır. Bu çalışma, açık bir kent için limanın Kadıköy ölçeğindeki önemine odaklanmayı amaçlamaktadır. Kadıköy'ün liman kimliği, açık bir kentin ana taşlarından biri olan kültürel çeşitliliğinin önemli bir kaynağıdır. Modernleşme süreci boyunca Kadıköy’ün kültürel çeşitliliği, mimarisine, toplumsal ve kültürel pratiklerine yansımıştır. Ayrıca farklı insanların kamusal alanda kendilerine bir yer bulmalarını sağlamıştır. Kadıköy, coğrafi konumu nedeniyle yerelin ve küreselin kesiştiği bir yerdedir. Tarihi dokusunu korurken, modern gelişmelere de uyum sağlamıştır. Önceden bir mesire yeri olarak kullanılan Kadıköy, sineması, tiyatrosu, operası, rock barı, mutfağı ve diğer hizmetleriyle İstanbul'un en hareketli bölgelerinden biri haline gelmiştir. Bu çalışmada, Kadıköy'ün bir liman bölgesi olarak gelişen Yel değirmeni, Bahariye ve Moda semtleri, yeme içme aktiviteleri, sosyal ve kültürel etkinlikleri ve alternatif dükkanları içeren işlev haritalandırması analiziyle açık kent bağlamında tartışılacaktır. Daha iyi bir temel oluşturmak açısından bu çalışma ilk olarak Türkiye’nin modernleşme ölçeğinde tarihsel arka planına odaklanacaktır. Ardından kent hakkı ve açık kent konseptleri üzerinden teorik çerçeveyle devam edecektir. Bu perspektifte, son olarak haritalandırma yöntemi ile Kadıköy’ün mekansal işlev analizi irdelenecektir.