Tarihi çevrelerde yeni yapı tasarımında kabuk - bağlam ilişkisinin temel ve güncel tasarım kavramları açısından incelenmesi

Abstract

Tarihi çevreler, ait oldukları toplumların kültürlerini, sosyal yaşantılarını, ekonomik, teknolojik durumlarını ve yaşanmışlık düzeylerini sonraki nesillere aktaran en önemli belgeleri, yapıları barındırmaktadır. Kültürel süreklilik içinde, geçmişi korumak kadar, onu günün gereklerine uyarlama zorunluluğu da vardır. Bu bakımdan, tarihi çevreler içinde yapılacak yeni yapıların tasarımında, yapı kabuğu ve biçimlenişi konusu mimaride önemli bir yer tutmaktadır.Bu çalışmanın amacı, mimarinin ortak araçları ve tasarımın ardındaki düşüncenin ifadesi olan kavramlar aracılığıyla yapı kabuğunu okumayı sağlamak, günümüzdeki toplumsal ve teknolojik değişmeler ile birlikte tarihi çevreler içine yapılacak yeni yapılarda bağlamsal ilişkileri irdelemektir.Bölüm 1'de, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanarak, konu ile ilgili bazı tanımlar ortaya konulmuştur.Bölüm 2'de mimaride yapı kabuğunun biçimlenişine etki eden faktörler (bağlam) incelenmiştir. Ayrıca yapı kabuğu tarihsel süreç içerisinde bağlamsal olarak incelenmiştir.Bölüm 3'te tarihi çevrelerde yeni yapı tasarımında kabuk-bağlam ilişkisi, mimaride soyutlama ile oluşan ve çeşitli özellikleri bünyesinde barındıran bazı kavramlar ile açıklanmıştır. Bu anlamda, temel kavramlar olan `temel tasar öge ve ilkeleri' ve günümüzde tasarım üzerindeki etkileri belirgin olarak izlenen `güncel kavramlar'ın (Şeffaflık/Saydamlık, İç-Dış Geçişlilik, Masiflik, Katmanlaşma, Esneklik, Akışkanlık, Malzemeden Soyutluk / İmmateryalite, Materyalite, Metafor / Mecaz , Karmaşıklık , İkonik / Simgesellik) kabuk - bağlam ile ilişkileri irdelenmiş ve tarihi çevrede yeni yapı tasarım yöntemleri açıklanmıştır.Bölüm 4'te Türkiye ve Dünya'dan tarihi çevre içinde uygulanmış yeni yapı tasarımları, temel ve güncel kavramlar üzerinden analiz edilerek, kabuk-bağlam ilişkisinin sonuç ürün üzerindeki etkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır.Tarihi çevrelerde yeni yapı tasarımında kabuk-bağlam ilişkisinin mimari tasarım kavramları ile ortaya konduğu çalışma ile mimari tasarım için bir alt veri hazırlanması hedeflenmiştir.