Kurtuluş "Eşref Efendi Sokak" ve çevresi tarihsel çevre çözümleme ve korunması üzerine bir araştırma - Uzsan, Birben (My University, 2001)
Kurtuluş(Tatavla) semtinde yer alan Eşref Efendi Sokak ve çevresinde yapılan çalışma, bölgeyle ilgili incelemeleri, koruma ve sağlıklılaştırma çalışmalarını içermektedir. Çalışma alanındaki korunması gerekli doku çoğunlukla 19.yy. sonu ve 20.yy. başlarına ait sivil mimari örnekleridir. Kurtuluş(Tatavla)'da lö.yy. ile 19.yy. arasında tam anlamıyla özerk bir Rum yerleşmesi yer almıştır. 19.yy. sonu ve 20.yy. başlarında Rumlar,Ermeniler,Museviler ve Türkler dört etnik grup oluşturmuşlardır. Azınlık gruplarından büyük bölümü,Balkan Savaşı,Kurtuluş Savaşı yıllarında ve en son Cumhuriyet döneminde İstanbul'dan ve bölgeden göç etmişlerdir. Batılılaşma düşüncesine sahip yabancı azınlığın uzun yıllar Kurtuluş(Tatavla)'da yaşamaları konutların yapım tarzı,mekansal örgütlenmesi ve cephe düzenlemelerinde çeşitlilik doğurmuştur. Böylece bölgede farklı kültür gruplarının konut geleneği bir konut mozaiği oluşturmuştur. Çalışma bölgesi olarak seçilen alan da bu konut mozaiğinin önemli örneklerini içeren bir açık hava müzesi niteliğindedir. Çalışma,tarihsel araştırmayı,bölgeye ilişkin analitik çahşmaları,korunması gerekli yapıların tespitini,rölövelerin hazırlanmasını ve seçilen pilot bölgenin bilimsel korumanın ilke ve yöntemleri doğrultusunda düzenlenmesini içermektedir. Ayrıca tarihi dokunun çevre ile bütünleştirilerek yaşamasını sağlamak için önerilerde bulunmuştur. Böylece bölgeyle ilgili düzenli bir arşiv oluşturarak yapılacak Koruma Amaçlı İmar Planı çalışmalarına veri oluşturmak ve gelecek nesillere bir belge bırakmak amaçlanmıştır.
Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2001
Keywords: Kurtuluş (tatavla)’nın coğrafi verileri; Kurtuluş (tatavla)’nın tarihsel gelişimi; Kurtuluş (tatavla) bölgesinin fiziksel gelişimi