Güneş-mimari tasarım ilişkisi - Çoban, Mert (My University, 1999)
Mimari tasarımı yönlendiren en önemli öğelerden birisi güneştir. İnsan ve onun kullandığı mekanlara güneşin etkisi, bu araştırmanın temelini oluşturmuştur. Giriş bölümünde konunun tanımı, amacı, kapsamı belirtilmiş ve güneşin mimari tasanm açısından önemine değinilmiştir. Bundan yola çıkılarak araştırma genişletilmiştir. Güneşin özellikleri, güneş ışığı, gök ışığı, gün ışığı gibi kavramların açıklanması, araştırmanın ileri bölümleri için temel oluşturmaktadır. Güneşin yeryüzü üzerinde, aydınlatıcı, ısıtıcı ve biyolojik etkileri vardır. Bu etkilerle birlikte, tasarıma zemin oluşturan iklim bölgeleri özellikleri de incelenmiştir. Güneşin yerküre üzerindeki etkileri, insanlar üzerinde kendisini biyolojik ve psikolojik etki olarak gösterir. Gün ışığının iç mekanla ilişkisinin kurulmasında, hacimlerin düşey ve yatay düzlemlerindeki açılmaların yerleri ve büyüklükleri önem taşır. Araştırmada iç ve dış aydınlık özelliklerinden yola çıkılarak, güm ışığı - mimari tasarım ilişkisine örneklemeler yardımıyla değinilmiştir. Mimari tasarımda bölgesel farklılıkların ortaya çıkmasmdaki en önemli nedenlerden birisi, değişik iklim bölgelerinin varlığıdır. İklim bölgelerinin neden olduğu farklılıklar, bina plan kuruluşunda, formunda, doku oluşumunda ve malzeme seçiminde kendilerini gösterirler. Araştırmanın beşinci bölümünde değişik iklim bölgeleri - mimari tasanm ilişkisine örneklerle yer verilmiştir. Güneşin bina yüzeylerine ve iç mekana olumsuz etkilerinin önlenmesi için güneş kontrolü yapılır. Çeşitli elemanların bina yüzeylerindeki kritik noktalara uygulanması sonucunda güneş kontrolü sağlanır. Güneşin ısıtıcı etkisinden yapı bünyesinde enerji elde edilerek yararlanılması, alternatif enerji problemine bir çözümdür. Araştırmanın altıncı bölümünde mimarlıkta güneş enerjisinden yararlanma konusuna değinilmiştir. Sonuç bölümünde, mimari tasarımda, iklim bölgelerinin özelliklerinin, güneş kontrolünün, iç mekan -gün ışığı ilişkisinin ve güneş enerjisinden yararlanmanın önemi belirtilmiştir.
Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 1999
Keywords: Güneş ışınımı-yeryüzü ilişkisi; Güneş ışınımı-insan ilişkisi; Güneşin etkileri-mimari tasarım ilişkisi