Memlûk-Kıpçak Türkçesi söz varlığı incelemesi: Mutfak ve yemek kültürüne ait isimler - Yıldırım, Kübra Dilaver (My University, 2020)
"Memlûk-Kıpçak Türkçesi Söz Varlığı: Mutfak ve Yemek Kültürüne Ait İsimler" adını taşıyan tez, Memlûk-Kıpçak sahası sözlüklerindeki mutfak ve yemek kültürüne ait söz varlığı üzerinde tarihi ve çağdaş Kıpçak Türk dili alanında ilgili söz varlığının filolojik incelenmesidir. Tez çalışmamızın konusunu Memlûk-Kıpçak Türkçesi sözlük ve gramer kitaplarındaki mutfak ve yemek kültürüne ait isimlere dayalı söz varlığı oluşturmaktadır. Tezimizin amacı, Memlûk-Kıpçak sahası söz varlığındaki mutfak ve yemek kültürüne ait söz varlığına dayalı dil malzemesinin temelinde, Kıpçak Türkçesinin şekillenme ve gelişme sürecini ortaya koymak ve Genel Türk dili içindeki yerini tayin etmek, Eski Kıpçak diyalekt alanı ile Modern Kıpçak diyalekt alanı arasındaki ilişkilerin ve uygunlukların boyutunu ve seyrini tespit etmektir. Bunun yanında Memlûk-Kıpçak sözlüklerindeki söz varlığı dönemin Türk kültürü ile ilgili zengin yapısını ortaya koyması bakımından önemlidir. Memlûk-Kıpçak Türkçesinin söz varlığında bulunan yiyecek isimleri, sosyo-kültürel hayata ışık tutar. 334 sayfa olan tezimiz, beş ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın Giriş kısmında konu ve konunun ele alınma, incelenme yöntemleri ve korpus hakkında bilgi verilmiştir. Tezimizin 2. Bölüm'ünde Kıpçak Türklerinin genel siyasi ve kültür tarihi ile Memlûk-Kıpçak sahasındaki Türk etnik durumu hakkında bilgi verilmiştir. 3. Bölüm'de mutfak ve yemek kültürü ile ilgili bilgi verilmiştir. 4. Bölüm'de, Memlûk-Kıpçak Türkçesi söz varlığında mutfak ve yemek kültürüne ait söz varlığının filolojik açıdan detaylı bir incelemesi yer almaktadır. Çalışmamızın Sonuç kısmında elde ettiğimiz bulgular yorumlanmıştır. Çalışmamızın sonuna 4. Bölüm'de incelenen söz varlığının dizini de eklenmiştir. Tezin son kısmında Kaynaklar eklenmiştir.
Tez (Doktora) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020
Keywords: Kıpçak Türkleri ve dilleri; Mutfak ve yemek kültürü; Söz varlığı