http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/142 2026-04-07T09:30:12Z 2026-04-07T09:30:12Z Taylan, Gökhan http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/13860 2024-05-17T12:43:19Z 2022-01-01T00:00:00Z

Polimer esaslı kuru kaymalı yatakların tribolojik özelliklerinin i̇ncelenmesi Taylan, Gökhan Kaymalı yataklar, dönen veya salınım yapan makine parçalarının yataklanmasında yaygın olarak kullanılan önemli makine elemanlarıdır. Literatürde kaymalı yatakların tribolojik karakteristiklerini incelemek ve optimize etmek için yapılan birçok çalışma mevcuttur. Günümüzde, polimer esaslı malzemelerden üretilen kaymalı yataklar, özellikle yağlama imkânı bulunmayan yerlerde sıklıkla tercih edilmektedirler. Polimer esaslı malzemeler, sahip oldukları yüksek aşınma direnci ve düşük sürtünme katsayıları sebebiyle doğrudan ya da kaplama malzemesi olarak yataklara uygulanabilmektedir. Kaymalı yataklarda kullanılan polimer malzemelerden ikisi Ultra Yüksek Moleküler Yoğunluklu Polietilen (UHMWPE) ve Polioksimetilen’dir (POM). Bu malzemeler tribolojik performansının yanı sıra, yüksek mukavemet, sert yapı, diğer termoplastik malzemelere göre yüksek darbe dayanımı, ayrıca aşınma, çatlama ve kimyasal direnç yönünden üstünlükleri, toksik etkiye sahip olmama ve düşük sürtünme katsayısı gibi özellikleri sebebiyle kaymalı yatak malzemesi olarak tercih edilmektedirler. Bu projede, UHMWPE ve POM kuru kaymalı yatakların farklı çalışma senaryolarındaki tribolojik performansları incelenmiştir. Bu amaçla, UHMWPE ve POM malzemeden numuneler hazırlanmış ve bunların sürtünme, aşınma ve sıcaklık gibi parametreleri deneysel olarak test edilmiştir. Projede, öncelikle kaymalı yatak numunelerinin iki farklı yüzey kalitesinde imalatı yapılmış, ardından tüm numunelerin deneylerden önceki tribolojik ve fiziksel özellikleri ölçülmüş ve önceden belirlenmiş senaryolara göre kaymalı yatak testleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan testler SEM analizleri ve yüzey pürüzlülüğü ölçümleri ile de desteklenmiştir. Deneylerden sonra tüm numunelerin tribolojik ve fiziksel özellikleri yeniden ölçülerek, numunelerin hem deney öncesi durumlarıyla hem de birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Bu sayede yatak numunelerinin çeşitli özellikler yönünden birbirleriyle kıyaslanması mümkün olacaktır. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2022

2022-01-01T00:00:00Z Birkan, Rasim Emre http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/13859 2024-05-17T12:42:02Z 2022-01-01T00:00:00Z

Graphene reinforced nanocomposites: manufacturing and characterization Birkan, Rasim Emre The main problem encountered in the production of graphene reinforced nanocomposites is the agglomeration of graphene particles in the matrix material. Since the agglomerated graphene particles act as an impurity, not as a reinforcement element in the matrix material, a decrease is observed in the mechanical properties of the produced nano composite instead of an increase. In order to prevent this situation two strategies used, a three-roll milling device to disperse and Triton X-100 surfactant for functionalization were used in this study. The properties that affect the mechanical properties of the nanocomposite produced, such as the roller speed and the distance between the rollers in the three-roll milling method, and the Triton X-100 ratio in the functionalization method, were determined by a detailed literature review. After determining the production method, samples were produced at two different graphene ratios (0.1 and 0.5 wt%) and the effect of graphene ratio on mechanical properties was investigated. Since epoxy resin is a polymer material, it is also important to determine its time-dependent properties. For this reason, the viscoelastic and viscoplastic properties of the produced nanocomposites were determined by repeating the experiments at three different strain rates (1.E-3, 1.E-2 and 1.E-1 /s). As a result, in this study, the optimum method for the production of graphene-epoxy nano-composites was determined and an improvement of up to 29% in elasticity modulus and up to 18% in yield strength was observed in nano-composite specimens produced with this method, compared to pure epoxy specimens. The mechanical properties of nanocomposites were brought to the literature by performing compression tests at different strain rates on the specimens produced with different graphene percentages. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2022

2022-01-01T00:00:00Z Bektaş, Ahmet Can http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/13858 2024-05-17T12:36:13Z 2021-01-01T00:00:00Z

Yüksek fırın cürufundan elektrik üretimi: santrifüj kuru granülasyon sistemine entegre süperkritik co2 çevrimlerinin termo-ekonomik analizleri Bektaş, Ahmet Can Ulusal ekonomilerin temel endüstrilerinden biri olan demir-çelik endüstrisi, dünya enerji tüketiminin %6-7’sini oluşturmaktadır. Tüketilen enerjinin bir kısmı, yüksek fırın cürufunda ısı enerjisi olarak depolanmakta ve bu enerji geri kazanılmamaktadır. Son yıllarda artan enerji ihtiyacı sebebiyle yüksek fırın cürufunun taşıdığı yüksek atık ısı enerjisi ile araştırmacılar tarafından iyi bir potansiyel bir enerji kaynağı olarak görülmektedir. Bu çalışma kapsamında yüksek fırın cürufunun, çimento üretiminde hammadde olarak kullanılması ve atık ısı enerjisini geri kazanılması için santrifüj kuru granülasyon yöntemi incelenmiştir. Cürufun sahip olduğu enerjinin geri kazanımı ile elektrik üretim potansiyeli teknik ve ekonomik olarak araştırılmıştır. Cüruftan enerji geri kazanımı için santrifüj kuru granülasyon yöntemi dikkate alınırken elektrik üretimi için dört farklı sCO2 Brayton çevrimi incelenmiştir. sCO2 Brayton çevrimleri, belirlenen tasarım aşamalarına göre parametrik performans ve ekonomik analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, birim elektrik üretim maliyetleri minimize edilerek çevrimlerin uygun çalışma koşulları belirlenmiştir. Bu koşullar altında S-sCO2 çevriminin birim elektrik üretim maliyeti 0,02048 dolar /kWh ile en düşük çıkarken, en yüksek olan KI-sCO2 çevrimi ile arasında fark sadece 0,00085 dolar /kWh‘tır. Son olarak, yüksek fırın cürufundan santrifüj granülasyon sistemiyle atık ısı enerjisini geri kazanarak sCO2 güç çevrimleri ile elektrik üretecek entegre sistemler tasarlanmıştır. Sistemlerin cüruf işleme kapasitesi 35 t/sa olarak belirlenmiştir. Belirlenen çalışma koşulları altında ÇGK-sCO2 çevriminin kullanıldığı entegre sistemde, 2509 kW ile en fazla güç çıkışı elde edilmiştir. Belirli bir geri ödeme süresinde yapılan ekonomik analizler sonucunda, entegre sistemler ve santrifüj granülasyon sistemi için yapılabilecek yatırımın en üst limitleri belirlenmiştir. Bu noktada yıllık gelir miktarı en yüksek olan ÇGK-sCO2 entegre sistemine, geri ödeme süresi 3 ve 5 yıl olması durumunda yapılabilecek yatırımın en üst değerleri 8.037.000 $ ve 12.919.000 $ olarak hesaplanmıştır. Santrifüj granülasyon sistemine yapılabilecek yatırımın en üst değerleri ise 4.112.000 $ ve 8.994.000 $ olarak belirlenmiştir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021

2021-01-01T00:00:00Z Taşpınar, İlvan http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/13857 2024-05-17T12:34:36Z 2021-01-01T00:00:00Z

Türkiye’nin doğal gaz tüketiminin yapay sinir ağları modeli ile gelecek projeksiyonun öngörüsü Taşpınar, İlvan Gerek çevre kirliliğinin önüne geçebilmek gerekse sürdürülebilir enerji üretim yapıları ortaya çıkartma yönündeki politikaların artması daha çevreci enerji kaynaklarına olan talebin ve enerji sektöründe yapılan yatırımların bu yönde artmasına sebep olmuştur. Yenilenebilir enerji kaynaklarına olan desteğin artmasına karşın bu yapıların hali hazırda yatırım maaliyetlerinin yüksek ve yıl içi enerji üretimi açısından yük faktörlerinin düşük olması nedeniyle birincil enerji kaynakları içinde daha çevreci olan doğal gaza olan ilgiyi atmıştır. Her geçen gün artan bu enerji talebi, kesintisiz, doğru ve optimum şekilde enerji projelendirilmesinin yapılabilmesini zorunlu kılmıştır. 30 yıllık perspektifteki öngörüler baz alınarak hazırlanan doğal gaz dağıtım projeleri ve yatırım faaliyetlerinde potansiyel tüketimin tahmini doğru yatırımların gerçekleştirilebilmesi için oldukça önemlidir. Bu bilinç ile literatürde yapılan doğal gaz tüketim tahminlemesi çalışmaları incelenmiş ve bu alanda tahminleme yaparak gelecekte üretilecek projelere doğru verileri sağlayabilmek için yeni bir model kurulması hedeflenmiştir. Tez çalışmasının ilk bölümlerinde doğal gazın çıkartılmasından, hazırlanıp ardından tüketiciye iletilmesine ve ihtiyaç halinde kullanılması için depolanmasına kadar geçen aşamaların özetlenmesinin ardından gerek dünya doğal gaz piyasası gerekse Türkiye’nin doğal gaz politikaları ve tedarik süreçlerine yer verilmiştir. Takip eden bölümlerde ise doğal gaz projelendirme esasları ve gerekli girdilere değinilip, bu girdiler arasında tüketime ait gelecek projeksiyonunun rolü irdelenmiştir. Tüketim verilerinin gelecek senaryoları için doğru şekilde tahminlenebilmesi açısından yapay sinir ağı yöntemi ile bir modelin geliştirildiği çalışmada kurulan model için alternatif yapıların incelenmesinin ardından 2022 ve 2030 yılları için olası doğal gaz tüketim tahminlemesi yapılmış ve çıktılar mevcut doğal gaz tedarik anlaşmaları gözetilerek yorumlanmıştır. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021

2021-01-01T00:00:00Z