http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/123 2026-04-30T14:43:24Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12582 Zaman–mekân ilişkisi ve müziğin plastisitesi bağlamında ses heykelleri kavramı; başat yapıtlar ve temel önermeler üzerinden yeni bir değerlendirme denemesi Turan, Özgür Sanat ve tasarım kavramları içinde kendini ifade etme çabası içine giren bireyler ya da topluluklar bunlara koşut alanların birçoğunda olduğu gibi ses ve müzik üzerinde de duysal bağlamda kesişmeler deneyimlemişlerdir. Müzik yazımından bu müziği gerçekleştirebilecekleri enstrümanlara; ötesinde, müziğe mekân olacak alanların mimarisine, son derece geniş bir alana yayılan bu süreç, özellikle 19.Yüzyılın son çeyreğinden itibaren, plastik ve görsel sanatların iyiden iyiye kesiştiği bir zeminde ilerlemiştir. 20.yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan yeni teknolojiler, savaşlarla birlikte silahlar, uçaklar ve devasa makineler ses ve gürültü kavramına bambaşka boyutlar katmasının yanı sıra gürültü iyiden iyiye gündelik yaşamın kabul edilen bir gerçeği olmaya başlamıştır. Hızla gelişen teknolojiyle yaşanan köklü toplumsal değişimler ve yeni yaşam alışkanlıkları, insanoğlunun yeni bir yaşam tasarımına doğru sürüklendiği bu yüzyılda aydınlanmacı ve yenilikçi sanatçıların hiçbirisinin gözünden kaçmamış daha yüzyılın başından itibaren plastik sanatlarda peşi sıra yeni akımlar ortaya çıkmıştır. Plastik sanatlardaki bu hareketlilik müzik ve ses çalışmalarındaki yerini alarak ilk meyvelerini vermeye başlamıştır. Fütüristlerin sıkça örneklenen üretimleri, özellikle Intonarumori'leri ile Luigi Russolo'nun, aynı zamanda Sound Art'ın erkence tanımlamalarından birini verdiği, bu alanın en önemli, kurucu belgeleri arasında sayılan manifestosuyla pekiştirilmiştir. İlerleyen dönemlerde çağın gereksinimleri, gelişen teknolojiler ve farkındalıklar üzerinden Sound Art tanımının sınırları genişlemiş; ses ile mekânın, ötesinde "ses nesnesi" kavramı (Pierre Schaeffer) üzerinden sesin plastisitesine dair algının boyutları genişlemiştir. 1960'lardan bu yana sound art olarak tanımlanan sanatsal ses çalışmalarının, yeni teknolojilerle birlikte yolları plastik ve görsel sanatlar ile sıkça kesişmeye başlamış, günümüz dijital çağında ise çoğu kez birbirlerinden kopuk düşünülemez bir noktaya ulaşmıştır. Bu tez çalışmasında sürecin öznel bir yansıması olan; önceleri salt deneysel başlayan, ama zamanla başlı başına bir türe evrilen sound sculpture türünün gelişimi, özellikle sound art kavramının, 20. yüzyıl ve sonrası çağdaş sanat akımları içerisindeki varoluşu ve dönüşümü üzerinden yeniden değerlendirilecek ve örneklenecektir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019 2019-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12581 1980 öncesi kültür yaşamında Sanat Emeği dergisinin yeri Sarısu, Yusuf Mert Mart 1978 - Eylül 1980 tarihleri arasında yayımlanmış olan kültür dergisi Sanat Emeği'ni konu edinen bu çalışma, 12 Eylül öncesi dönemde kültür sanat alanının sorunlarını, amaçlarını ve içinde bulunduğu durumu bu dergi ve dergiyi oluşturan bileşenlerin bakış açısından incelemeyi amaçlamaktadır. En keskin örnekleri devrim dönemi Rusya'sında ve Weimar Almanya'sında görülebileceği üzere, ideolojik ihtilaf dönemleri, sanata toplumsal unsurlarla en zengin ilişkileri kurabildiği bağlamları sağlayabilmektedir. Türkiye 1970'ler boyunca benzer bir süreçten geçerken Sanat Emeği, doğrudan ve dolaylı olarak bağlantılı olduğu öncüllerinden, sarsıcı toplumsal koşulların politik bir kültürel üretim penceresinden okunması geleneğini miras almıştır. Bu anlamda Sanat Emeği'nin, Cumhuriyet tarihi boyunca gelişimini sürdüren, 1970'lerde ise görünürlük kazanarak kamusal alanda söz sahibi olan toplumcu geleneğin nihai, popüler ve en olgun taşıyıcısı olduğu söylenebilecektir. Tarihsel avangart gibi bu gelenek de, yalnızca estetik bir proje, sanatsal bir deney olmamış, her zaman toplumsal koşulları değiştirme, gündelik yaşamı dönüştürme, sanatla hayatı birleştirme hedefini yanında taşımıştır. Bu araştırma, Türkiye'de 12 Eylül darbesine varan süreçte sanattaki bu eğilimlerin gelişimini Sanat Emeği üzerinden incelemeyi, derginin ürettiği kültürel ve toplumsal söylemleri dönemin koşulları dahilinde tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda tez çalışması, derginin tarihsel olduğu kadar teorik arka planını ve temellerini ortaya koymaya, somut toplumsal bağlamıyla kurduğu ilişkileri ve bu ilişkiler sonucunda ortaya koyduğu fikir ve üretimleri değerlendirmeye yönelik olarak hazırlanmıştır. Bu şekilde, Türkiye'de toplumu dönüştürme projeleri ile kültürel pratiklerin çarpıştığı, birleştiği ve ayrıldığı noktalar, popüler bir kültür dergisi aracılığıyla gözlemlenmiştir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021 2021-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12580 Demokrat Parti döneminde uygulanan kültür politikalarının Türk makam müziğine yansımaları Büyükduman, Bedirhan "Demokrat Parti Döneminde Uygulanan Kültür Politikalarının Türk Makam Müziğine Yansımaları" isimli bu çalışmada, 1950-1960 yılları arasına tekabül eden Demokrat Parti döneminin; Devlet Radyoları, dinî müzik ve gazino alanları üzerinden Türk makam müziğine etkilerinin, Parti politikaları da göz önünde bulundurularak incelenmesi amaçlanmıştır. Siyaset bilimi açısından sıkça işlenmiş Demokrat Parti dönemi siyasî iktidarının uyguladığı kültür politikalarının Türk makam müziğine etkileri ilk kez bu çalışmada incelenmiştir. Çalışmada ilgili dönemde Radyolardaki makamsal müzik yayınlarının nasıl düzenlendiği; Demokrat Parti'nin merkez sağ yaklaşımı ile tekke temelli bir tür olan dinî müziğin radyolarda ve kamuda nasıl şekillendiği ve Demokrat Parti'nin liberal politikalarından gazino kültürünün nasıl etkilendiği sorularına cevap aranmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve verilerin analizi şeklinde yürütülmüştür. Çalışmanın birinci bölümünde Demokrat Parti döneminde etkisi çokça hissedilen, temeli Osmanlı Devleti'ne kadar götürülebilecek Batılılaşma hareketleri ve bu hareketlerin erken Cumhuriyet döneminin temel kültür politikası hâline gelişi anlatılmıştır. İkinci bölümde Türkiye Cumhuriyeti siyasî tarihinde 1946 yılında başlayan çok partili hayata geçiş sürecinin ardından 1950 yılında Demokrat Parti'nin tek partili döneme son vererek iktidara gelişi ve Parti'nin kültür politikaları incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Demokrat Parti döneminde Türk makam müziğinin temel icra alanlarını oluşturan Devlet Radyoları, kamuda dinî müzik alanı ve gazinoların Demokrat Parti'nin uyguladığı politikalar ile nasıl şekillendiği irdelenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre 1950-1960 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti iktidar partisi olan Demokrat Parti'nin, genel olarak sanat alanında bir serbesti yarattığı, ancak dolaylı yoldan uyguladığı politikalar ile dinî müzik icrası alanında olumlu; Radyo ve gazinolarda icra edilen makam müziği repertuvarının popüler olana doğru basitleştirilmesi açısından ise Türk makam müziğinin olumsuz olarak şekillenmesine yol açtığı görülmüştür. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020 2020-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12579 Kullanıcı arayüzündeki animasyonların kullanılabilirlik bağlamında değerlendirilmesi Geniş, Burçin Arayüz animasyonlarının çevrimiçi platformlarda farklı işlevsel amaçlar için kullanıldığı görülmektedir. Bununla birlikte, tasarlanmış bir hedef doğrultusunda, kullanılabilirliğe etkisi üzerine yapılmış çalışmaya az rastlanmaktadır. Bu araştırmada, kullanıcı arayüzündeki animasyonların, kullanılabilirlik bileşenleri bağlamında değerlendirmesine çalışılmıştır. Tezin yapılanma sürecinde; ilk aşamada, animasyon, insan bilgisayar etkileşimi, kullanılabilirlik, kullanıcı deneyimi, kullanıcı arayüzü, çevrimiçi etkileşim olgusunu anlamak için detaylı bir literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra, animasyonların modern arayüzlere uyarlanmasındaki güncel yaklaşımlarla ilgili referansları bulmak üzere bir dizi çevrimiçi alışveriş sitesi ve bunların arayüzlerinde kullanılan animasyonlar incelenmiştir. Son aşama olan uygulama bölümünde ise animasyonlu ve animasyonsuz arayüzlerin, çevrimiçi alışveriş siteleri bazında, kullanıcı performansını etkileyip etkilemediğini anlamak için bir prototip geliştirilmiştir. Veri toplama sürecinde, bu prototip kullanılarak, nicel araştırma yöntemlerinden deneysel model A/B testi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin ortalaması alınmış, Minitab programı aracılığıyla nicel veri analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Sahip olunan verilerin, belirlenen hipotezlerin bir bölümünün desteklediği gözlenmiş ve araştırmanın ana ve alt problemlerine yönelik önemli bulgular elde edilmiştir. Sonuçlar, belirlenmiş bir süreç ve hedef doğrultusunda animasyon kullanımının yönlendirme niteliğine sahip olabileceğini, ancak kullanılabilirlik üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilmesi için her etkileşim adımının ayrı ve özel olarak ele alınabileceğini göstermektedir. Arayüzlerdeki animasyonlu ögelerin, görevleri tamamlama konusunda, kullanıcıya daha etkili deneyimler sağladığı ancak, animasyonlu ögelerin daha fazla dikkat çekerek kullanıcının seçimlerine etki edebileceğine ilişkin gözlemlerde bulunulmuştur. Diğer yandan bu araştırma, birden fazla animasyonlu unsurun kullanıcı üzerinde kafa karıştırıcı bir etkisi olabileceğinden, tek arayüzde aynı anda yalnızca bir animasyon kullanmanın makul olduğu ifade edilebilir. Ve buna ek olarak, bazı etkileşim adımlarında animasyonun, hız ve zaman açısından, katılımcının performansı üzerinde bazen olumlu bazen de olumsuz bir etkisi olabileceğini de ortaya koymaktadır. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020 2020-01-01T00:00:00Z