http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/138 2026-04-08T07:42:04Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/13484 Ultra yüksek performanslı çimento esaslı ağır kompozit malzemelerin radyasyon zırhlama özelliklerinin araştırılması Tüfekçi, Muzaffer Mansur Çimento esaslı kompozitler üzerinde son yıllarda yapılan birçok çalışmalar sonucunda yüksek dayanımın yanında yüksek süneklik kapasitesine ve üstün dayanıklılık özelliklerine sahip ultra yüksek performanslı çimento esaslı kompozitler (UHPC) geliştirilmiştir. UHPC, çok düşük bir su içeriği ile birlikte tane düzenin geliştirilmesiyle elde edilen yoğun bir mikroyapıya sahiptir. Ayrıca, hem basınç hem de çekme gerilmesi altında UHPC malzemesinin sünekliği ve enerji yutma kapasitesini karışımda kullanılan çelik lifler arttırmaktadır. Bu özellikleri nedeniyle UHPC malzemesi, inşaat sektöründe birçok uygulamada meydana gelen problemlerin çözümüne yönelik uygun bir yapı malzemesi olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle farklı inşaat uygulamalarında UHPC malzemesinin kullanımı son yıllarda hızla yaygınlaşmıştır. Diğer taraftan, son yıllarda nükleer teknolojinin kullanım alanlarının artması sonucu radyoaktif malzemelerin kullanımının yaygınlaşmasıyla radyasyondan korunmanın önemi de artmıştır. Ayrıca, ülkemizde yapımı devam eden nükleer santral reaktörlerinden ileride oluşacak atıkların zırhlanması, taşınması ve depolanması amacıyla kullanılacak tankların gereksinimleri olacaktır. Radyasyon zırhlamada yaygın olarak kurşun ve ağır agregalı geleneksel betonlar kullanılmaktadır. Kurşun malzemesinin maliyetinin yüksek ve bünyesinde bulundurduğu ağır metaller ile çevreye zararlı olmasından ve ağır betonların dayanıklılık problemleri nedeniyle kısa servis ömürleri olmasından dolayı radyasyon zırhlama amacıyla kullanılacak yeni malzemelerin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Bu nedenle radyasyon zırhlama performansı geliştirilmiş UHPC malzemesinin önemli bir zırh malzemesi olabileceği düşünülmektedir. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilen doktora çalışmasında, farklı agregalar ve karışım parametreleri ile üretilen UHPC malzemesinin fiziksel, mekanik ve radyasyon zırhlama özellikleri incelenmiştir. UHPC malzemesinin üretiminde, yaygın olarak kullanılan kuvars kumunun dışında radyasyon zırhlama özelliği olan ağır agregalar kullanılmıştır. Deneysel çalışma, 3 farklı su/bağlayıcı oranı (0,18, 0,24 ve 0,36), 3 farklı çelik lif içeriği (%1, %2 ve %3), 3 farklı agrega tipi (silis ve kuvars kumu karışımı, barit kumu ve granüle atık demir tozu) ve 2 farklı kür uygulaması (su ve buhar kürü) olmak üzere 4 farklı parametre ile tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Üretilen UHPC serilerinde; çökme-yayılma deneyi ve V-hunisi akış deneyi ile reolojik özellikler, basınç deneyi, eğilme deneyi ve çekme deneyi ile mekanik özellikler incelenmiştir. Ayrıca, 0,200 MeV enerjili X-ışını kaynağı ile 0,662 MeV enerjili sezyum (137Cs) ve 1,250 MeV enerjili kobalt (60Co) radyoizotopları olmak üzere 3 farklı enerji kaynağı için radyasyon zırhlama özellikleri deneysel ve teorik olarak belirlenmiştir. Teorik radyasyon zırhlama özellikleri, XCOM bilgisayar programı yardımıyla tüm serilerin XRF analiz yöntemi ile belirlenen kimyasal içerikleri kullanılarak 1 keV'den 1000 MeV'e kadar olan tüm enerjiler için belirlenmiştir. Elde edilen deney sonuçlarına bağlı olarak her bir seri için, Design-Expert bilgisayar programı yardımıyla matematiksel ve istatistiksel tekniklerin kullanılması ile deney sonuçları üzerinde tekli ve kombinasyon halinde agrega tipi, su/bağlayıcı oranı, çelik lif içeriği ve kür tipi etkilerini tanımlayabilecek matematiksel bağıntılar üretilmiştir. Daha sonra, belirlenen matematiksel bağıntılar optimizasyon amaç fonksiyonu olarak tanımlanmış ve işlenebilirlik, mekanik ve farklı enerji değerlerinde radyasyon zırhlama açısından üstün özellikler ile birlikte en ekonomik tasarım koşullarında UHPC malzemesinin optimum karışım tasarımlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Tezin sonuç bölümünde ise deneysel ve teorik çalışmalardan elde edilen tüm sonuçlar karşılaştırmalı olarak irdelenmiş ve ortaya çıkan bulgular hakkında sebep-sonuç ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Tez (Doktora) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2017 2017-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/8990 Tünel kazısı nedeniyle meydana gelen zemin oturmaları ve bunların mevcut bir yapıya olan etkisi Bulut, Ali Günümüzde zemin-üstyapı ilişkisinin araştırılması önemli bir çalışma alanı oluşturmaktadır. Gerçekleştirilen tünel kazı çalışmaları zeminde şekil değişikliğine ve dolayısıyla üstyapılarda hasara neden olmaktadır. Bu nedenle yapılarda meydana gelecek hasar düzeylerinin belirlenmesi oldukça gerekli bir hal almıştır. Bu çalışmada, İstanbul ili, Esenler ilçesinde gerçekleştirilen tünel kazı çalışmaları sırasında örnek olarak belirlenmiş kusurlu bir yapıda oturma analizleri ile elde edilen deformasyonlar, aletsel yüzey okumaları ile karşılaştırılmıştır. Nümerik model hazırlanırken öncelikle zemin modeli oluşturulmuş ve yapı yükleri dikkate alınarak zeminde meydana gelen oturma yüzeyi Plaxis 3D Tunnel programı ile belirlenmiştir. Daha sonra oturma analizlerinden hareketle yapı temelinde, temel sonlu eleman ağına rastlayan noktalardaki oturmalar üst yapıya yer değiştirme yükü şeklinde etki ettirilmiştir. Zemin-üstyapı ilişkisini temsil eden model bu şekilde oluşturulduktan sonra üst yapı analizlerinde ETABS programı ile yapıdaki yer değiştirmeler hesaplanmış ve aletsel okumalarla karşılaştırılmıştır. Üst yapıda oluşan yer değiştirme nedeniyle yapıdaki hasar durumu belirlenmiş ve yapının hasar tespiti yapılmıştır. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2007 2007-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/8989 İnce cidarlı kapalı enkesitli çubuklardan oluşan sistemlerin düğüm noktası birleşimlerinin incelenmesi Bozacı, Fevzi Fırat İnce cidarlı kapalı en kesitli profillerle (kutu ve boru profiller) teşkil edilen çelik yapı elemanlarının tasarımından montajına uzanan sürecin tüm aşamalarında, uygulanacak birleşim tiplerinin hayati fonksiyonu vardır. Seçilen birleşim tipi birleşimi yapılan profillerin tabi tutulacağı işlemlerin belirlenmesinde ve birleşimin dayanımında en önemli etkendir. Bu çalışmada kutu ve boru profil birleşimlerinin uç hazırlığı, birleşimlerin teşkilinde en sık kullanılan birleşim aracı kaynak ve başlıca birleşim tipleri için dayanım hesabı incelenmiştir. Birleşimlerin dayanım hesabı, kaynak yeterliliği ve zımbalama, plastikleşme gibi göçme biçimlerinin tahkiki seklinde ele alınmıştır. Kutu ve boru profiller yük etkisinde farklı davranış ortaya koyduklarından, birleşim tipleri dayanım formülleri ayrı baslıklar altında yer almaktadır. Birleşim dayanımını ifade eden formüllerin yanı sıra, ön boyutlama aşamasında tasarımcıya hız kazandıran birleşim verimlilik faktörü kullanılarak dayanım hesabı ayrıca ifade edilmiştir. Birleşimlerin gerek dayanım gerekse isçilik yükünü azaltmak bakımından sahip olması gereken malzeme kalitesi, geliş açısı, genişlik/cidar kalınlığı, çap/cidar kalınlığı gibi parametreler incelenmiş ve birleşim tiplerinin birbiriyle mukayesesi yapılmıştır. Seçilen birleşim tipinin teşkilinde gerekli uç ve kaynak ağzı hazırlıkları ve bu hazırlıklar esnasında uygulanan metotlara yer verilmiştir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2007 2007-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/8988 Dolgu duvarların betonarme yapıların serbest titreşimine etkisi Tetik, Devhan Bu çalışmada, betonarme binaların tasarım ve projelendirilmesinde, taşıyıcı eleman olarak hesaba katılmayan dolgu duvarların, yapının deprem davranışı ve periyotları üzerindeki etkileri konu edilmiştir. Dolgu duvarların ve planda duvar yerleşiminin yapı davranışına etkisini incelemek amacıyla değişik dolgu duvar yerleşimlerine sahip betonarme yapılar ele alınmıştır. Dolgu duvarların modellenmesi için iki ucu mafsallı çapraz pandül çubuklar kullanılmıştır. Modellemede ilk olarak, sık rastlanılan tipte bir çerçeve bina ele alınmış, duvar alanına bağlı periyot araştırması yapılmıştır. Daha sonra Kırşehir ilinde bulunan 12 mevcut bina ele alınarak dolgu duvarların periyot üzerindeki etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Duvarlarda mevcut boşlukların periyoda etkisi hesaplarda göz önüne alınmıştır. Dolgu duvarlı ve dolgu duvarsız bina periyotlarının incelendiği analizler sonucunda, dolgu duvarların, yapının rijitligini ve yapı periyodunu önemli ölçüde değiştirdiği görülmüştür. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2007 2007-01-01T00:00:00Z