http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/116 Sat, 11 Apr 2026 12:25:57 GMT 2026-04-11T12:25:57Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12282 Alphonse Daudet’nin Lettres de mon moulin adlı eserinin Türk Çocuk Edebiyatı altında alımlanması üzerine inceleme Durukan, Berfu Alphonse Daudet‘nin Lettres de mon moulin adlı eserinin Türk Edebiyatı'nda çocuk romanı olarak alımlanması ve eserin iki dönem çevirisinin çoğul-dizge kuramı çerçevesinde incelenmesi tezin konusunu oluşturmaktadır. Alphonse Daudet‘nin Lettres de mon moulin adlı eseri, kaynak kültürde çocuk edebiyatı adı altında sınıflanmamış olsa da, eser Türkçeye Değirmenimden Mektuplar başlığıyla ilk olarak 1943 yılında yazar, şair, çevirmen Sabri Esat Siyavuşgil tarafından çevrilmiştir. Eser halen, Türk çocuk edebiyatı kapsamında görülmektedir ve T.C. Milli Eğitim Bakanlığı‘nın 100 Temel Eser‘de listesinde yer almıştır. Tezde, Değirmenimden Mektuplar’ın çocuk edebiyat türü altında yer almasının, Itamar Even-Zohar‘ın çoğul-dizge kuramı çerçevesinde incelenmesi ve bu araştırmanın artsüremli bulguları ışığında çeviri sürecinin, çeviri ediminin ve çeviri eserin nasıl bir değişimden geçmiş olduğunun ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Tezin kapsamı, artsüremli bir inceleme yapabilmek adına çoğul-dizge kuramı çerçevesinde dünya ve Türk çocuk edebiyatının tarihsel sürecinin araştırılmasından, kaynak eser ile 1943 ve 2017 yıllarında, Sabri Esat Siyavuşgil çevirisiyle Değirmenimden Mektuplar başlığıyla gerçekleştirilen basımlarının, Itamar Even- Zohar‘ın geliştirmiş olduğu çoğul-dizge kuramı çerçevesinde "yeterlilik" ve "kabul edilebilirlik" normları gereğince incelenmesinden ve bu bulgular ışığında ilgili eserin çevirisinin çocuk edebiyatı türü altında erek kültüre ve erek okura sunulmuş olmasının nedenlerinin araştırılmasından oluşmaktadır. Yöntem kapsamında, çeviri eserin çocuk edebiyatı türü altında sunulmuş olması nedeniyle tezin kuramsal çerçevesi içinde çocuk edebiyatının bir tür olarak temel unsur ve özellikleri belirlenecektir. Ardından Türkiye‘de çocuk edebiyatı çevirisi çerçevesinde T.C. Milli Eğitim Bakanlığı‘nın 100 Temel Eser‘e yaklaşımı ve hedeflediği değer incelenerek, genel bir tablo çizilecektir. -İkinci bölümde, çeviri eserin 1943 ve 2017 yıllarındaki basımları çoğul-dizge kuramı çerçevesinde incelenecek; sentez örnekler ışığında çevirilerin ―yeterli‖ ya da ―kabul edilebilir‖ değerlendirmelerinden hangisine daha çok uyduğu saptanmaya çalışılacaktır. Sonuç bölümünde, iki dönem çeviri eserlerinin karşılaştırmasından eserin 1943 çocuk edebiyatı bağlamındaki yeri ile 2017 bağlamındaki yeri ve bu durumun çeviri esere etki ve sonuçları sunulacaktır. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019 Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12282 2019-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12222 Türkiye'de futbol alanında farklı eyleyenler: Çeviri ve çevirmenin rolü Dinar, Gökhan Çalışmamızda, küresel dünyamızın en çok ilgi gören spor dallarından olan futbol ve alanı Bourdieu’nün habitus, alan, oyun, konum alma, konumlanma ve ilişkisellik kavramları özelinde incelenmiştir. Çatı olarak aldığımız bu temel kavramları Boniface’ın futbol ve küreselleşme alanında yapmış olduğu çalışmalar ile çerçevelendirilerek eyleyenler belirlenmiştir. Alanda yer alan eyleyenlerden çevirmenlerin sahip oldukları rolleri ve sorumlulukları değerlendirilmiştir. Alanda yaşanan değişim, gelişim ve evrim bir bütün olarak incelenmiştir. Oyunun tarihsel dönüşüm sürecinde alana dahil olan eyleyenlerin rolleri, konumu ve sorumlulukları üzerine saptamalarda bulunulmuş ve oyunun dönüşümü popüler kültür kavramıyla birlikte ilişkisellik bütününde incelenmiştir. Alanda yaşanan ekonomik gelişmeler üzerine saptamalar yapılmıştır. Sorunsalımızın temelini oluşturan çeviri ve çevirmenin futbol alanındaki rolü, sahip oldukları sorumluluklar, konum almaları üzerine saptamalarda bulunulmuştur. Alanda yer alan farklı profesyoneller ile görüşülmüş; gözlemlenen, belirlenen değişimler birlikte değerlendirilmiştir. Futbol alanına, Pascal Boniface’ın futbol ve küreselleşme alanında yaptığı çalışmalardan yararlanılarak küreselleşme çerçevesinde de bakılmış ve alandaki değişimlere etki eden yasalar ve kurallar incelenmiştir. İncelenen kurallar ve yasalardaki değişimler neticesinde Bosman Kuralları olarak bilinen kuralların alana olan etkileri değerlendirilmiştir. Küreselleşmenin etkisiyle oluşan yeni futbol dili üzerine araştırmalar yapılmış ve futbolun dilinde yaşanan değişimler saptanmıştır. Eyleyenlerin futbolun küreselleşme sürecinde hangi evrelerden geçerek alana dahil oldukları tespit edilmiş, böylece aktörlerin alandaki konumları, rolleri ve sorumluluklar belirlenmiştir. Alanda yaşanan gelişmeler yerel ve uluslararası anlamda karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve futbol tercümanlığı mesleğinin ülkemizdeki rol ve sorumluluklarının Avrupa ülkelerine göre farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017 Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12222 2017-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12221 Bir «Yeniden Çeviri» denemesi üzerine: Jules Verne ve Dünyanın Merkezine Seyahat Coşkun, Berna Edebi eserlerin her zaman yazarının zihnindeki erek dizge içerisinde alıcı bulduğu söylemek pek mümkün değildir. Kimi zaman hedef kitlesi yetişkin edebiyatı olan bir kitap ait olduğu roman türü sebebiyle kendini çocuk edebiyatı içerisinde bulabilir. 19. yüzyıl bilim kurgu romanlarının öncüsü olan Jules Verne'in eserleri de tarih boyunca çok farklı okur kitleleri tarafından kabul görmüştür. Bu çalışmada, Jules Verne'in Dünyanın Merkezine Seyahat isimli eseri, ortaya attığı çeviri değerleri ile çeviribilime yeni bir boyut kazandıran Alman araştırmacı Hans J. Vermeer'in Skopos kuramı çerçevesinde ilköğretim çağındaki okurlar için yeniden çevrilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde eserin erek toplumdaki yeri, yeniden çeviri kararı alınmasına neden olan etkenler, çalışmanın skoposu ve skopos ışığında izlenecek yöntemlerin neler olduğuna değinilmiştir. Birinci bölümde çalışmaya temel bir çerçeve ve yöntem oluşturması amacıyla kuramsal çerçeve çizilmiştir. Hans J. Vermeer'in Skopos kuramı irdelenmiştir. Çağdaş yazım tekniklerinden olan yeniden çeviri, metinlerarasılık, oulipo gibi yöntemler hakkında bilgi verilmiş ve birbirleri arasındaki bağ açıklanmıştır. İkinci bölümde, Dünyanın Merkezine Seyahat isimli eserin, Türk erek dizgesinde yer alan ve ilköğretim çağındaki okur kitlesi için hazırlanan çevirilerinden biri incelenerek yeniden çevirinin gerekliliği üzerine bir fikir oluşturmak amaçlanmıştır. Üçüncü bölümde ise çeviri bütüncesinin, verilen yöntemler ve temel alınan kuram çerçevesinden nasıl uygulandığına yer verilmiştir ve çevirmenin kararlarının metin üzerindeki yansımalarına değinilmiştir. Dördüncü bölümde yapılan çalışmanın gerekliliğini destekleyici uygulamalı deneylere yer verilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, çevirmenin amacının kararlarını büyük ölçüde etkilediği, yapılan çevirinin erek dizgede daha fazla kabul gördüğü, erek okuyucu kitlesinin metni daha fazla ilgi ve zevkle okuduğu, bu yeni yöntemlerin yapılan çevirilere doğru kullanıldığı takdirde büyük katkı sağlayabileceği ortaya konmaya çalışılmıştır. Çevirmenin, aldığı kararlar doğrultusunda hedef okur kitlesinin metni daha rahat anlayabilmesi, metinden zevk alması ve yazarın kendi ideolojisindeki gibi çağının bir adım ötesine taşınması skoposuna ulaştığı söylenebilir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2015 Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/12221 2015-01-01T00:00:00Z http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/315 Türkiye'de yayın politikaları ve "feminizm" -Feminist bir uygulama olarak çeviri- Özçelik, Nil Kadın hareketiyle beslenen bir doktrin olarak feminizm, kadının toplumda nasıl ve neden "görünmez" hale geldiğine ilişkin özel çözümleme yöntemleri önermektedir. Liberal, kültürel, Marksist, sosyalist, radikal ve varoluşçu gibi pek çok feminist kuram mevcuttur. Ancak her kuram, kadının ezilmesinin altında yatan nedenleri farklı biçimlerde açıklamış ve kadının toplumsal statüsünü iyileştirmeye yönelik değişik stratejiler geliştirmiştir. Feminizmin böylesine geniş olan kuramsal çerçevesini incelemek, feminizmin tarihsel bağlamı ve feminist literatürün kilit kavramları konusunda bilgilenmeyi sağlayacaktır. "Türkiye'de Yayın Politikaları ve 'Feminizm'" başlıklı bu yüksek lisans tezi, Anglo- Amerikan, Fransız ve Türk feminizmlerini incelemeyi hedeflemektedir. Bununla birlikte söz konusu araştırma, patriarkal toplumun fallogosantrik dilinden farklı, özgün bir kadın söylemi yaratmaya çalışan Fransız feminizmi ve kadın yazısı kavramı (ecriture teminine) üzerine odaklanmıştır. Fransız feministlerinin sözcük oyunlarıyla dokulu yenilikçi metinlerini çevirmek, güçlüklerle doludur. Bu araştırma, Fransız feministlerinden biri olan Luce Irigaray'ın Et l'une ne bouge pas şans l'autre başlıklı yapıtının çevirisinde karşılaşılan güçlükleri içermektedir. Ayrıca, yayın politikaları bağlamında feminizmin konumuna ilişkin ayrıntılı ve özgün bir anket, tez kapsamında yer almaktadır. 24 yayınevi yöneticisinin yanıtladığı bu anket, yayın evlerinin yayın kriterleri, okur profilleri, örgütsel yapıları ve feminizmi algılama biçimleri konusunda çarpıcı veriler sağlamıştır. Anketten, yayın politikalarını etkileyen sosyopolitik gelişmeler konusunda bilgi edinmek te mümkündür. Sonuç olarak, hem teorik hem de ampirik yönü olan bu disiplinler arası araştırma, feminist hareketi, feminist yazın eleştirisini, feminist çeviriyi ve yayıncılık sektörü bünyesinde feminist yapıtların çevirisini çok boyutlu olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Feminizm ile dil arasındaki ilişkileri vurgulayan, "söylem" i kadınlara toplumda "görünürlük" kazandıracak bir araç olarak ön plana taşıyan bu araştırma aynı zamanda, feminizmin tanınmasını sağlayan başlıca faktör olarak 1980'ler Türkiye'sinde feminist literatürden yapılan çevirilere dikkat çekmektedir. Ayrıca söz konusu araştırma, Batıdan farklı olarak Türkiye'de feminizmin popüler olması sonucu kadın hareketinin doğduğunu öne sürmektedir. Tez (Yüksek Lisans) - Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2003 Wed, 01 Jan 2003 00:00:00 GMT http://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/handle/1/315 2003-01-01T00:00:00Z