Yeşilırmak nehrinin hidroenerji potansiyelinin değerlendirilmesinin araştırılması ve uygun türbin seçimi

Abstract

Dünyada artan nüfus ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak enerji ihtiyacımız her geçen gün artmaktadır. Ancak artan bu enerji ihtiyacını büyük bölümünü kaynakları her geçen gün azalan fosil yakıtlardan sağlamamız bizi enerji dar boğazına sürüklemektedir. Özellikle ülkemiz gibi fosil yakıt kaynağı olmayan ülkelerin bu tür yakıtlardan enerji sağlamaları ekonomilerini de olumsuz yönde etkilemektedir. Bu sebeple Dünya'da ve ülkemizde yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelme günümüzde oldukça artmaktadır. Hidroelektrik enerji ise günümüzde daha fazla önem kazanmıştır. Bir ülkede hidroelektrik enerji üretebilmek için, her şeyden önce o ülkenin teknik ve ekonomik olarak değerlendirilebilecek hidroelektrik potansiyele sahip olması gerekir. Bir ülkede, ülke sınırlarına veya denizlere kadar bütün doğal akışların % 100 verimle değerlendirilebilmesi varsayımına dayanılarak hesaplanan hidroelektrik potansiyel, o ülkenin brüt hidroelektrik potansiyelidir. Ancak mevcut teknolojilerle bu potansiyelin tümünün kullanılması mümkün olmadığından değerlendirilebilecek maksimum potansiyele teknik hidroelektrik potansiyel denir. Teknik potansiyelin, mevcut ve beklenen yerel ekonomik şartlar içinde geliştirilebilecek bölümü ekonomik hidroelektrik potansiyel olarak adlandırılır. Ülkemizde DSİ ve EİE belirli havzalarda teknik ve ekonomik hidroelektrik potansiyel konusunda çalışmalar yapmaktadır. Fakat Yeşilırmak havzası için günümüzde tamamlanmış bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamın ana konusu Yeşilırmak havzasında 17 adet Akım Gözlem İstasyonunda ölçülen debi değerleri inceleyerek hidroenerji potansiyelinin yeniden değerlendirilmesidir. Akım gözlem istasyonlarındaki debi değerleri düzenlenerek kümülatif frekans yoğunluğu tabloları oluşturuldu ve debi eğrileri çizilmiştir. Bu noktalara ait nehir boy kesit profilleri de çizilerek bu noktalara teorik olarak Hidroelektrik Santral kurulması kurulması planlanmış ve gerekli kabuller ve metotlar ile elde edilebilecek güç belirlenmiştir. Çalışmalar ve uygulamalar sonuçlar kısmında irdelenmiştir.