Yapı içi hava kirleticileri ve risk yönetimi

Abstract

İnsanların en temel gereksinimlerinden bir tanesi barınmadır. İnsanlar yaşamlarının büyük bir bölümünü kapalı ortamlarda geçirmektedir. Bu nedenle yapı içi hava niteliğinin (IAQ) iyi olması insan sağlığı için önemlidir. Yapı içi havasını doğal ve yapay kirleticiler kirletir. Bu kirleticiler yapı dışından (egzoz dumanı, endüstri ve konut bacaları, doğa olayları vb.), yapı kullanıcılarının eylemlerinden(canlının biyolojik ve fizyolojik eylemleri, hobileri, mesleki eylemleri, sigara dumanı vb.) ve yapı içindeki ürünlerden (mobilyalardan, kaplamalardan, doğramalardan vb.) kaynaklanan kirleticilerdir. Yapı içi hava kirleticilerinin insan sağlığı üzerinde etkileri yapı kullanıcılarına göre değişebilmektedir. Her kirletici o ortamda bulunan her insanda aynı etkiyi göstermeyebilir yada aynı etkiyi farklı sürelerde, farklı derecelerde gösterebilir. Yapı içi hava kirleticilerinin risk yönetimlerini oluşturabilmek için risklerin kabul edilebilir ya da kabul edilemez olduklarının değerlendirilmesinin yapılması gerekmektedir. Risk yönetimi, yönetilebilir değerlerdeki riskler için yapılmaktadır. Risk gruplarındaki risklerin düzeyine göre, yapıda iyileştirme yapılabilir, yapı yok edilmeden kullanılması engellenebilir ve ya yapı yıkılabilir. Yapı içi hava kirleticilerinin insan sağlığını olumsuz etkilememesi veya oluşabilecek etkilerin en az düzeyde tutulabilmesi için risk yönetimi oluşturulacak teknik bir grup tarafından hazırlanmalı ve doğru uygulanmalıdır.