Yenilenen kentsel kullanımlar doğrultusunda kent içindeki endüstri alanlarının dönüşüm süreci - Ruhr Bölgesi ve HafenCity Hamburg örnekleri

Abstract

Medeniyetler tarihinin başlangıcı kabul edilen ilk kentlerin oluştuğu dönemlerden itibarenkentsel dinamiklerin etkisi kentlerin sürekli bir devinimin gerçekleştiği alanlar olmasınıberaberinde getirmiştir. Ortaçağda savaş sistemlerinin gelişimiyle de savunma ihtiyacınınartması ve bu doğrultuda yapılanan kentlerde yaşanan devinimler, yine bu dönemde cesaretleatılmış, kentlerin daha iyi bölgelere taşınması veya terk edilmesi gibi süreçlerle geçmişteyapılmamış olan değişimlerin gerçekleştirilmesini sağlamıştır. Barok dönem, modern dönemve sanayi kenti yapılanmaları da değişmeyen tek şeyin kendisi olduğu bu değişimetkinliklerinin hızını temel alarak kentlerini inşa etmeyi sürdürmüştür.Sanayi kentinde devrim sonrası iyice belirginleşen yeni süreç, üretim sistemleri ve kentlerdediğer etkilerden, toplumsal baskı unsurlarından arınmış ticari bir yapının oluşumunu sağlamış,kentlerin birçoğunun ekonomilerinin kapitalist yaklaşımlar doğrultusunda yapılanmasınıberaberinde getirmiştir.20. yüzyılda savaşlarla büyük yıkımlara uğrayan metropol kentler yüzyıl sonlarına doğru isetümüyle farklı bir şekilde yapılanmış, üretim yöntemlerindeki köklü değişimlerle, üretimingenel olarak Doğu Avrupa ve Asya ülkelerine kaymasıyla kurulduklarında kentlerin dışındaolup zamanla kentlerin genişlemesiyle merkez bölgelerde kalmış olan çok sayıda metrukendüstriyel alan ve yapıyla baş başa kalmıştır. 20. yüzyıl sonu ve 21. yüzyıl başındaysaolabildiğince kapsamlı projelerle birlikte sağlıklı kent yapılanmalarının oluşturulması, bualanların ürettiği sorunlara dönüşüm projeleriyle çözüm üretilmesi yoluna gidilmiş, metrukendüstriyel alanların kentsel kullanıma dâhil edilmesini amaçlanmıştır.Neredeyse bütün metropollerde yaşanan, farklı belirleyicileri ve etkenleri de içeren ciddisüreçler olan bu dönüşümler, öncü olarak nitelendirilebilecek Avrupa kentleriyle beraberAvrupa'nın en sağlıklı ve geniş kapsamlı dönüşüm projelerinin bir kısmını gerçekleştirenAlmanya'daki örnekler üzerinden yerinde yapılan çalışmalarla beraber incelendiğinde,Türkiye'de yaşadığımız kentlerde işlevini yitirmiş endüstriyel metruk alanların yeniden kentedâhil edilmeye çalışıldığı günümüz koşullarını da göz önünde bulundurarak, üst düzeykatılımın sağlandığı genel bir yaklaşımın belirlenebileceği görülebilir.