Montessori eğitmenlerinin sınıf yönetimi uygulamalarına yönelik görüşleri

Abstract

Ülkemizde yaygın olarak uygulanan okul öncesi eğitim programlarından biri de Montessori tarafından geliştirilmiş olan Montessori yaklaşımıdır. Hazırlanmış çevreye, bu çevreyi oluşturan materyallere ve hazırlanmış yetişkin olarak adlandırılan eğitmene çokça vurgu yapılan Montessori yaklaşımının eğitmenlerin sınıf yönetimi uygulamalarına etkisi göz ardı edilemez. Bu araştırma Türkiye’de resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarındaki Montessori eğitim yaklaşımının uygulandığı erken çocukluk sınıflarında görev yapmakta olan Montessori eğitmenlerinin sınıf yönetimine ilişkin başvurdukları uygulamaların ve bu uygulamaları sınıf yönetimiyle nasıl ilişkilendirdiklerinin tespit edilmesi amacıyla, fenomenolojik yaklaşım benimsenerek nitel araştırma deseninde oluşturulmuştur. Eğitim ortamlarında fenomenolojik yaklaşım, katılımcıların belirlenen fenomen hakkındaki bilgi, algı, deneyim ve duygularını somut bir hale getirmek için kullanılmaktadır. Bu çalışma kapsamında ele alınan fenomen, ülkemizde okul öncesi eğitim kurumları bünyesinde bulunan erken çocukluk kademesinde görev yapmakta olan Montessori eğitmenlerinin sınıf yönetimi uygulamalarıdır. Çalışma grubu, Montessori eğitmeni olan 13 okul öncesi öğretmeni ve usta öğreticiden oluşmaktadır. Çalışma grubunu belirlemek amacıyla “ölçüt örnekleme” yöntemi kullanılmıştır. Eğitmenlerin MEB’e bağlı anaokullarında veya ana sınıflarında 3-6 yaş erken çocukluk kademesinde görev yapmaları, resmi olarak eğitim veren bir kurumdan Montessori eğitmen eğitimi almış ve bir yıllık staj sürelerini tamamlayıp sertifikalarını almaya hak kazanmış olmaları araştırmacı tarafından ölçüt olarak alınmıştır. Verilerin tümü 2019-2020 eğitim öğretim yılında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve yapılandırılmış görüşme ve takip görüşmesi formları kullanılmıştır. Katılımcılarla yapılan görüşmeler bireysel ve yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler; fiziksel ortamın düzenlenmesi, iletişim ve davranış yönetimi, zaman yönetimi ve plan ve program çalışmaları şeklinde dört boyut altında toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Montessori eğitmenlerinin bu dört boyuta yönelik uygulamalarının yapılmış olan çalışmalarla benzerlikleri ve farklılıkları bulunmakta ve eğitmenler bu uygulamaları sınıf yönetiminin üç temel ögesi olan “hazırlanmış çevre”, “hazırlanmış yetişkin” ve “eğitici materyaller” ile ilişkilendirmektedirler. Elde edilen bulgular, alan yazındaki çalışmalar çerçevesinde tartışılmıştır.