Malzeme ve üretim kaynakları planlamasında modern teknikler: MRP ve MRPII ve Netaş uygulaması

Abstract

1960'lı yıllarda bilgisayar teknolojisinde kaydedilen gelişmeler sonucu işletmelerde bilgisayar kullanımı yaygınlaşmış ve buna bağlı olarak ihtiyaç planlama faaliyetleri de bilgisayar desteğiyle yürütülmeye başlanmıştır. İşletmelerin uluslararası rekabet ortamında yaşamlarını sürdürebilmeleri için tüm kaynaklarını etkin ve hassas bir şekilde planlamaları ve yönetmeleri gerekmektedir. Son zamanlarda ülkemizde de Malzeme İhtyaç Planlama (MRP) ve İmalat Kaynaklan Planlama (MRPII) sistemlerinin kullanımıyla malzeme akışı ve imalat bilgisayar destekli olarak, tüm safhalarda ve tüm operasyonlarda izlenebilmektedir. MRP, bilgisayar esaslı üretim planlama ve kontrol sistemidir. MRP, belli bir dönem için, ana üretim programını veri alarak nihai ürün için gerekli hammadde miktarlarını saptayıp, herbiri için ayrı ayrı stok mevcutlarıyla karşılaştırarak genel hammadde sipariş programını geliştiren bir bilgisayar yazılım sistemidir. Pekçok firma imalat proseselerini daha iyi kontrol edebilmek için MRP sistemlerini kullanmaktadır. Ayrıca bilgisayar kullanımı ile desteklenen MRP uygulamaları imalat yönetim sisteminin gelişmesinde önemli bir adım olmuştur. MRPII yaklaşımı, MRP kavramından türemiş, ancak ana üretim planını bilgisayar yardımıyla daha detaylı haftalık ve günlük planlara dönüştürmekle kalmamış, bir firmanın tüm üretim, karar verme, finans, dağıtım, planlama ve denetim fonksiyonlarını ortak bir veri tabam etrafında birleştirmiştir. Sonuç olarak MRP/ MRPII sistemlerini başarıyla uygulayan üretim şirketleri önemli kazançlar sağlamışlardır. Müşteri hizmetlerinde artış, daha iyi üretim planlama, stok seviyesinde azalma, malzeme darboğazında azalma, verimde artış, üretim maliyetlerinde azalma vb. Bu çalışmada üretim kaynaklan planlamasının temeli olan malzama ihtiyaç planlama sistemi, MRPII, MRPII paketi satın alırken dikkat edilmesi gereken unsurlar anlatılmış ve Netaş A.Ş'de bir MRPII uygulamasını gerçekleştirme çalışmaları anlatılmıştır.