Türk-Yunan tarih ders kitaplarında karşılaştırmalı öteki

Abstract

20. yüzyılda sosyal bilimler alanında disiplinlerarası yaklaşımların öne çıktığı görülmektedir. Karşılaştırmalı edebiyatla yaşam bulan ve giderek bağımsız bir bilim dalı olma yolunda ilerleyen imgebilim ulusal tarih yazımında öz ve öteki inşasına karşılaştırmalı bir bakış açısı kazandırmıştır. Bu bağlamda bu çalışmanın da kuramsal altyapısını oluşturan imgebilim insanların kendilerini ve karşılarındakileri nasıl betimlediklerini anlamak için yol gösterici niteliktedir.Bu çalışmada 2009 ? 2010 eğitim öğretim yılında, Türkiye'de ve Yunanistan'da ilk-orta-lise düzeyinde zorunlu olarak okutulan tarih ders kitaplarında karşılaştırmalı olarak Osmanlı/Türk ve Bizans/Yunan imgeleri incelenmektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye ve Yunanistan'da okutulan tarih ders kitaplarında öz ve öteki imgelerinin nasıl aktarıldıkları tespit etmek ve karşılaştırmalı analizini yapmaktır. Buna bağlı olarak çalışmanın temel malzemesini Türkiye ve Yunanistan'da devletlerin ilgili bakanlıkları tarafından hazırlatılan, bastırılan ve ülke genelindeki bütün okullara ücretsiz olarak dağıtılan tarih ders kitapları teşkil etmektedir. Çalışma iki ülkenin kendilerini ve birbirlerini nasıl gördüklerini belirlemeye yöneliktir. Dolayısıyla çalışmaya konu olan ülkelerin kesişen geçmişlerinde yer alan savaşlar araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Savaşların tarih ders kitaplarına aktarımında yer verilen imgelerin çözümlenmesinde metin ve söylem analizi tekniklerinden faydalanılmış; anlatımları açıklayan ya da destekleyen görsel malzemeler de değerlendirme kapsamında tutulmuştur.