Devletten sivil topluma oryantalizmin üretimi ve asimilasyon politikaları: Baba beni okula gönder kampanyası örneği

Abstract

Batıcı-modernleşmeci ve milliyetçi bir ulus-devlet olarak kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti, sınırları içindeki heterojen halkları yönetebilmek adına onları ortak bir "modern Türk" kimliğinde sabitlemeye çalışmıştır. Yeni devletin sürekliliği için kurgulanan milli-modern kimliğin halka dayatılması süreci, devletin; bu kimliğin dışında kalan toplumsal gruplara yönelik asimilasyon siyaseti uygulamasını beraberinde getirmiştir. "Batılı" devlet elitleri asimilasyonu düzenlerken, ideolojik ve pratik düzeyde Batı'yı; Batı'nın sömürgecilik deneyimini referans olarak kullanmışlardır. Batı, tahakküm kurmak istediği bölgelere sadece askeri ve siyasi mekanizması ile girmeyi yeterli bulmamış; yerlinin "kafasını" da değiştirmeye çalışmıştır. Sömürgecinin dilinde gerçekleştirilen eğitim bunun bir aracı olmuş; yerliyi eğitmek, ona Batılı değerleri benimsetmek ve onu medenileştirmek anlamına gelmiştir. Bu tez, Türkiye'de eğitimin Kürtler için farklı şekilde ve özümsemeye uygun olarak yapılandırıldığını, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine yönelik eğitim stratejileri üzerinden göstermeye çalışmaktadır. Türk Devleti eğitimi, Kürtlerin medeniyete gireceği ve Türkleşeceği bir araç olarak kullanmıştır. Yatılılık, kadınları eğitmek, medenileştirmek gibi kolonyal eğitimden devralınan kavram ve uygulamalar; devletin Kürtlere yönelik iç-şarkiyatçı bakışını göstermektedir. Bu çalışma, bir taraftan Kürtlere oryantalist bakışın ve uygulanan asimilasyon siyasetinin sürekliliğini göstermeye çalışırken, bir taraftan 1990'larla birlikte bu eğitim "proje"sinin öznesinin dönüşmesi sürecini anlamaya çalışmaktadır. 1980 sonrası neoliberal politikaların yerleşmesi ile sosyal niteliğini kaybeden Devlet, asimilasyonist eğitimi sivil toplum kuruluşlarına devretmektedir. Tezin örneklemi, Kürt kızlarının eğitilmesini amaçlayan bir ?sivil? toplum faaliyeti olarak Baba Beni Okula Gönder kampanyasıdır. Bu kampanya üzerinden hem Kürtlerin oryantalist kurgusunun yeniden üretim süreci, hem de asimilasyonun "sivilleşmesi" anlamlandırılmaya çalışılacaktır.