Türkiye'de ücret farklılıkları ve ücret ayrışması

Abstract

Yapılan bu çalışmayla, 2000'li yıllar sonrasında Türkiye emek piyasasında yaşanan gelişmeler ve değişimler incelenmiştir. Emek piyasasına dair analizler yapılırken, Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından hazırlanan Hane halkı Bütçe Anketlerinden yararlanılmıştır. Çeşitli kategoriler arasındaki ücret farklılıkları tespit edilirken Oaxaca Blinder Çözümlemesi ve Üç Aşamalı Ücret Çözümlemesi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma üç farklı kategori için yapılmış, kadın-erkek, kamu-özel sektör ve sendikalı-sendikasız ayrımı yapılarak çalışanların kategorinin ücretlere etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Kadın-erkek kategorisine göre ele alınan 2004 ve 2008 yılı karşılaştırıldığında, her iki yılda da erkeklerin ortalama ücretleri kadınların ortalama ücretlerinden yüksek çıkmıştır. Kadınların eğitim seviyesinin ve çalıştıkları firmanın büyüklüğünün artması, erkekler ile ortalama ücret farkını azaltan değişkenler olarak tespit edilmiştir. Sendikalı-sendikasız kategorileri incelendiğinde, ele alınan her iki yılda da sendikalıların ortalama ücretleri yüksek olmuş ve geçen beş yıllık süreçte ortalama ücretler farklılıklarının sendikalılar lehine değiştiği görülmektedir. Ele alınan dönemde sadece sendikalı olmanın ücret farklılığına etkisi de giderek artmıştır. Çalışmada son olarak kamu-özel sektör ayrımı yapılmış ve kamuda çalışanların ortalama ücretleri her iki yılda da özel sektörde çalışanların ortalama ücretlerinden yüksek çıkmıştır. Ele alınan dönemde kamuda çalışmanın ortalama ücretlere olan etkisi giderek azalmıştır.