Bankalar Caddesi'nin tarihsel değişimi ve büro binalarının, işlevsel, fiziksel yönden irdelenmesi

Abstract

Üretim aktivitesinin temel aktörlerinden olan büro binaları, ekonominin seyrini etkilemeleri nedeniyle, izlenen kent politikalarında büyük bir role sahiptir. Bu nedenledir ki, tarihsel süreçte ve günümüzde, kentlerin değişimiyle etkileşim içinde olmaları kaçınılmazdır.İstanbul'da büro binalarının gelişimi ve bir döneme tanıklık etmesi açısından büyük önem taşıyan Bankalar Caddesi, 19. yüzyılda İstanbul'da Batılı anlamda çalışma kültürünün görüldüğü ilk bölge olmuştur.Araştırmanın ilk iki bölümünde, 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu sosyal, siyasal, ekonomik yapı ve bu dönemde İstanbul'un değişmekte olan kentsel özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, büro kavramının dünyada ve İstanbul'da ortaya çıkışı, gelişim aşamaları ile ilgili genel bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde, Bankalar Caddesi'nin önemi vurgulanarak, yapılan analizler doğrultusunda, yapılaşma süreci, cadde ile ilgili geliştirilen projeler, süreçte yapılarda yaşanan işlev değişimleri ve halihazır kullanımlara değinilmiştir. Beşinci bölümde ise Bankalar Caddesi'ndeki mekân kurguları üzerinde yoğunlaşılmış, oluşturulan plan şemaları yardımıyla, söz konusu binaların, İstanbul'daki büro binalarının gelişim sürecindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, Bankalar Caddesi'nin, oluşumunu hazırlayan koşullardan başlayarak ele alınması, tarihsel süreç içerisindeki değişimin (mekânsal, işlevsel, mülkiyet ve form açısından) ve bu değişime paralel olarak gelişen ve değişen plan kurgularının irdelenmesi amaçlanmıştır.Osmanlı ticaret hanlarından, Batılı anlamda büro kültürüne geçişin simgesi olan Bankalar Caddesi, bir dönem üstlenmiş olduğu finans merkezi işlevini, kentin değişimiyle birlikte başka bölgelere devretmiştir. Ancak, kentin dinamikleri doğrultusunda son dönemlerde cadde genelinde, kültür-sanat fonksiyonunun belirmesi, bölgede yoğunlaştığı gözlemlenen turizm ve yaratıcı sektörlere bağlı işlevlerin Bankalar Caddesi'ndeki binalara yerleşme potansiyeli, caddenin korunmasını ve sahip olduğu mirasın geleceğe aktarılmasını sağlayabilecektir.