Özet:
Hiçbir şey sonsuza kadar dayanamaz, günlük yaşamımızda kullandığımız malzemeler üç temel nedenden dolayı çalışmazlar; yaşlanma, hor kullanma ve bozukluklar. İnsan vücudu davranışına sahip yapay malzeme ihtiyacı kendi kendini onaran malzeme kavramının gelişiminin temeli olmuştur. Burada hatayı fark etme, kötüleşmeden durdurma ve olabildiğince çabuk onarma temeldir. Son yıllarda, sentetik malzemelerde kendi kendini onarma kavramının tanıtımında farklı yaklaşımlar denenmiştir. Bugüne kadar en başarılı çalışmalar enkapsülasyon, kovalent ve kovalent olmayan kimyasal bağları içeren tersinir kimya alanında elde edilmiştir Enkapsülasyon yaklaşımı en çok çalışılan kendi kendini onarma kavramlarındandır. Onarıcı maddeyi içeren mikrokapsüllerin konulması ve mikrokapsüllerden maddenin salınarak polimerleşmesine dayanır. Bu sistem küçük çatlakları onarmada etkili olurken malzemedeki büyük kesikleri onarmada yetersiz kalır. Onarma mekanizmasının tersinmez olması bu yöntemi sınırlamaktadır. Tersinir kimya bu sınırlamayı aşmaktadır. Hidrojen bağları, metal ligand etkileşimleri gibi Moleküllerarası etkileşimlerin, polimeri birçok kez onardığı çalışmalar ile gösterilmiştir. Kuvvetli kovalent bağlara sahip tersinir kimya sistemlerinde Diels-Alder reaksiyonları gibi, onarma işlemi yüksek sıcaklıklarda gerçekleşir. Bundan dolayı zayıf kovalent bağlar disülfit grupları gibi, düşük sıcaklıklarda onarmayı gerçekleştirmekte yardımcı olabilir. Bu çalışmada bir seri yeni kromoforik disülfit bileşikleri sentezlenmiştir. Difenildisülfit ve substitüye difenildisülfit kullanılarak, absorpsiyon özelliklerini artırmak amacıyla tiyokzantonlama işlemi gerçekleştirilmiş ve moleküler yapıdaki bu maddelerin fotofiziksel ve fotokimyasal özellikleri çeşitli spektroskopik tekniklerle incelenmiştir. Bu bileşiklerin akrilat ve metakrilat polimerizasyonlarındaki başlatma etkinlikleri incelenmiştir. Bu çalışmada sentezlediğimiz [TX-S-]2, [OH-TX-S-]2, [CH3-TX-S-]2 ve [NH2-TX-S-]2 olarak adlandırılan bu maddelerin foto fiziksel ve fotokimyasal özellikleri tanımlanmıştır. Literatüre kazandırılan bu maddelerden [OH-TX-S-]2'ın-OH grupları üzerinden ve [NH2-TX-S-]2'in -NH2 grupları üzerinden fonksiyonlandırılması için yeni bir sentez metodu denenmektedir. Bu çalışmanın ilk aşaması olan poliüretan ve poliüre aşamasından sonra bu maddelerin aydınlatma sonucunda polimerik filmde ne tür bir değişime yol açacağı incelenecektir. Bu çalışmadan, uluslararası kongrede sunulmuş 2 adet poster bildirisi hazırlanmıştır.
