Harmoniklerin aşırı akım röleleri üzerine etkisinin yapay sinir ağları destekli olarak incelenmesi

Abstract

Bu tez çalışmasında harmoniklerin statik ve elektromekanik aşırı akım rölelerinin çalışma karakteristiklerine etkisi incelenmiştir. Deneysel çalışmada aşırı akım rölesi olarak indüksiyon diskli ters zamanlı elektromekanik aşın akım rölesi, ters zamanlı statik aşın akım rölesi ve sabit zamanlı (bağımsız) elektromekanik aşın akım rölesi incelenmiştir. Nonlineer yük olarak omik yüklü bir dimmer devresi kullanılmıştır. Deneysel çalışmada, farklı harmonik spektrumlanna sahip nonlineer yük akımlan aşırı akım rölelerine uygulanmış ve ters zamanlı aşın akım rölelerinin çalışma akım değerleri ve zaman gecikmeleri, sabit zamanlı aşırı akım rölesinin çalışma akım değerleri ölçülmüştür. Nonlineer yük akımlannm harmonik analizörü ile harmonik spektrumlan elde edilmiştir. Deney sonuçlarından elde edilen veriler yapay sinir ağlan (YSA) geriye yayılım algoritması kullanılarak eğitilmiştir ve incelenen rölelerin akım-zaman karakteristiklerinin simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Elde edilen YSA simülasy onları ile ölçüm yapılmayan harmonikli akım değerleri için rölelerin yaklaşık cevabını belirlemek mümkündür.: Deneysel çalışma sonucunda, akımın Toplam Harmonik Distorsiyonu (THD) değeri yükseldikçe indüksiyon diskli ters zamanlı elektromekanik aşın akım rölesinin çalışma akımının ve zaman gecikmesinin yükseldiği, ters zamanlı statik aşırı akım rölesinde ise THDj değeri yükseldikçe çalışma akım ve zaman gecikmesinin azaldığı görülmüştür. Sabit zamanlı elektromekanik aşırı akım rölesinde THDj değeri yükseldikçe çalışma akımı artmaktadır. Sonuç olarak sistemde güç kalitesinin önemli kriterlerinden biri olan harmonik bileşenleri mevcutsa, harmonik etkinliği arttıkça koruma rölelerinin çalışma hatası artmakta, güvenilirlik azalmaktadır. Anahtar kelimeler: Harmonikler, aşırı akım röleleri, yapay sinir ağları. xı