Özet:
Türkiye aktif deprem kuşağı üzerindedir. Bu nedenle ülkemizde yapılar depreme karşı yeterli güvenliğe sahip yapılmalı, ayrıca ekonomik olmalıdırlar. Bu tür yapıların tasannu depreme dayanıklı taşıyıcı sistem seçimi ve boyutlandırılması ile mümkündür. Ülkemizde yaşanan son depremlerden açıkça görüleceği üzere yapıların büyük bir kısmı depreme karşı yetersiz tasarlanmış ve boyutlandırılmıştır. Bu sebeple bir çok yerleşim bölgesi zarar görmüş, çok sayıda can kaybı olmuştur. Bu çalışmada mimari tasarımı etkileyen faktörler deprem açısından irdelenmiş, taşıyıcı sistem tasarımının genel kriterleri ortaya konmuştur. Taşıyıcı sistem tasarımının en önemli kriterlerinden biri olan daha güçlü kolon tasarımı ele alınmış, bu konu ile ilgili değişik Yönetmeliklerde yer alan yaklaşımlar ve yöntemler incelenmiştir. Daha sonra da kolon- kiriş birleşimlerinin davranışları, davranışı etkileyen faktörler, birleşim bölgesinin detaylandırılması, kolon-kiriş birleşim bölgelerinin yapı davranışına etkileri ve 1997 Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmeliğine göre betonarme yapı tasarımı ele alınmıştır. Bu konuda değişik araştırmacıların yapmış olduğu deney sonuçlan yorumlanmıştır. Sonuç olarak kolon-kiriş birleşim bölgelerinde "kuvvetli kolon-zayıf kiriş" ilkesinin uygulanması, "kiriş mekanizması" oluşması, bir başka deyimle, "sünek kırılma" temini için büyük ölçüde yeterli bir tasarım yaklaşımı olduğu varsayılmış, son olarak, "kuvvetli kolon-zayıf kiriş" ilkesini sağlayan betonarme kenar ve orta kolon-kiriş düğümlerinde, dikdörtgen kolon-kiriş kesitlerini, malzeme karakteristiklerini ve donatı oranlarını dikkate alan ve tasarımcıya ön boyutlandırmada yardımcı olacağı umulan tablolar düzenlenmiştir.
