Destekli derin kazılarda yapılan inklinometrik ölçümler ile sonlu elemanlar analizlerinin karşılaştırılması

Abstract

Bu tez kapsamında destekli derin kazıların sonlu elemanlar yazılımı kullanılarak yapılan tasarımı ile inklinometre ile belirlenen iksa sisteminin deplasmanlarının karşılaştırılması yapılmıştır. Terzaghi ve Peck tarafından önerilen ve günümüzde yapılan araştırmalar ile de desteklenen destekli kazılara etkiyen toprak basıncı zarflarının kullanımı sonlu elemanlar analizi ile tasarımlarda kısmen terk edilmiştir. Sonlu elemanlar ile yapılan tasarımlarda toprak basıncı iksa sistemini oluşturan elemanların ve zeminin rijitliğine bağlı deformasyonlara göre mobilize olmaktadır. Sonlu elemanlar analizi yapan programlarda sükunetteki toprak basıncı katsayıları kullanılarak modellerin kazı öncesindeki yanal toprak basınçları belirlenirken yanal yer değiştirmeyi etkileyen poisson oranı ve elastisite modülüne bağlı olarak kazı sırasında mobilize olan yanal toprak basıncı hesaplanabilmektedir. Zemin ve temel mühendisliğinde sonlu elemanlar yöntemi kullanarak analiz yapan bir çok program bulunmasına karşın Plaxis V8 paket programı en yaygın program olarak öne çıkmaktadır. Bu tez kapsamında Plaxis V8 bilgisayar yazılımı kullanılarak derin bir kazının tasarımı yapılmıştır. Sonlu elemanlar analizlerinin kullanımının yaygınlaşmasına karşı sonuçlarının doğruluğu konusunda günümüzde azımsanmayacak kadar soru işareti bulunmaktadır. Gerek bu programlar ile yapılan tasarımların doğruluğunun belirlenmesi gerek tasarımdan bağımsız olarak derin kazı çevresinde oluşan deformasyonların ve hasarların belirlenmesi için kazı öncesinde iksa sisteminin aletsel gözlemi için bir plan yapılması günümüzde zorunlu olmuştur. Bu doğrultuda iksa duvarlarının yanal deplasmanlarının ölçümü için inklinometre tesis edilmesi en etkili gözlem yöntemi olarak ortaya çıkmıştır. Tasarım sonrasında inklinometre ölçümlerinden yararlanarak tasarımı değiştirmek ve kazının iksa sistemine ve dolaylı olarak çevre yapılara etkilerinin incelenmesi olanaklı olmaktadır. Bu tez çalışmasında, tasarım aşamasında iksa sisteminde oluşması beklenen deplasmanlar ile inklinometre ölçüm sonuçları karşılaştırılmış ve söz konusu deplasmanların uyum içinde olduğu görülmüştür.